|
Bác Hồ với cuộc tổng tuyển cử đầu tiên
Trước khi Tổng tuyển cử một ngày, ngày 5-1-1946,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có lời kêu gọi toàn dân đi
bỏ phiếu, khẳng định: "Ngày mai, dân ta sẽ tỏ cho
các chiến sĩ ở miền Nam rằng: Về mặt trận quân sự,
thì các chiến sĩ dùng súng đạn mà chống quân thù.
Về mặt chính trị, thì nhân dân dùng lá phiếu mà
chống với quân địch. Một lá phiếu cũng có sức lực
như một viên đạn".
Ngày 6-1-1946 là một ngày vẻ vang trong lịch sử
Quốc hội nước nhà, đó là ngày Tổng tuyển cử đầu
tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cách mạng Tháng Tám thành công. Ngày 2 tháng 9 năm
1945, tại quảng trường Ba Ðình (Hà Nội), thay mặt
Chính phủ lâm thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản
Tuyên ngôn Ðộc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa.
Suốt tám mươi năm áp bức, thực dân Pháp đã thực
hiện chính sách bóc lột và ngu dân ở đất nước ta.
Những hậu quả mà chúng để lại thật nặng nề trên
tất cả các lĩnh vực chính trị, xã hội, kinh tế,
văn hóa, v.v... Ðể giải quyết những hậu quả đó,
tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời,
ngày 3-9-1945, một ngày sau khi nước nhà độc lập,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói về những nhiệm vụ cấp
bách của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Theo
đề nghị của Người cần phải giải quyết ngay sáu vấn
đề. Ðó là chống nạn đói, nạn dốt, tổ chức Tổng
tuyển cử, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, bỏ
thuế thân, thuế chợ, thuế đò và tự do tín ngưỡng,
đoàn kết lương giáo.
Trước kia chúng ta bị chế độ quân chủ chuyên chế
cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần
chuyên chế, nên nước ta không có hiến pháp, nhân
dân ta không được hưởng quyền tự do dân chủ. Do
đó, chúng ta cần phải có một hiến pháp dân chủ và
tổ chức Tổng tuyển cử trong cả nước càng sớm càng
tốt, với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công
dân trai gái mười tám tuổi đều có quyền ứng cử và
bầu cử, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dòng
giống, v.v...
Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong cả nước đã được
tổ chức vào ngày 6-1-1946. Ðây là lần đầu tiên
người dân Việt Nam được hưởng quyền làm chủ của
mình. Họ được tự do lựa chọn và bầu ra những người
đại diện, xứng đáng thay mặt mình gánh vác công
việc chung của đất nước. Ðó là một ngày vui của
đồng bào và chiến sĩ cả nước, thể hiện tinh thần
đoàn kết của nhân dân ta trong việc bảo vệ những
thành quả của Cách mạng Tháng Tám và đưa nhân dân
Việt Nam đi vào con đường mới. Tự do bầu cử là
quyền lợi và trách nhiệm của mỗi người dân ở một
nước có độc lập.
Trước khi Tổng tuyển cử một ngày, ngày 5-1-1946,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có lời kêu gọi toàn dân đi
bỏ phiếu. Trong lời kêu gọi Người khẳng định ý
nghĩa quan trọng mà cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên sẽ
mang lại. Ở trong nước: "Ngày mai, dân ta sẽ tỏ
cho các chiến sĩ ở miền Nam rằng: Về mặt trận quân
sự, thì các chiến sĩ dùng súng đạn mà chống quân
thù. Về mặt chính trị, thì nhân dân dùng lá phiếu
mà chống với quân địch. Một lá phiếu cũng có sức
lực như một viên đạn".
Còn với nhân dân thế giới thì: "Ngày mai, quốc dân
ta sẽ tỏ cho thế giới biết rằng dân Việt Nam ta
đã:
Kiên quyết đoàn kết chặt chẽ,
Kiên quyết chống bọn thực dân,
Kiên quyết tranh quyền độc lập".
Vì thế mà "Ngày mai, tất cả các bạn cử tri, đều
phải nhớ đi bầu cử. Ngày mai, mỗi người đều nên
vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập,
tự do"(1).
Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra trong lúc tình
hình chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước ta có
rất nhiều khó khăn, thù trong giặc ngoài, miền Nam
đang kháng chiến, trình độ dân trí chưa cao, hơn
nữa đây lại là lần đầu tiên chúng ta tiến hành phổ
thông đầu phiếu, bầu cử ở tất cả các tỉnh, thành
trong cả nước, nên nhân dân còn có nhiều bỡ ngỡ.
Công tác tuyên truyền, vận động giúp cho người dân
hiểu về bầu cử, về tổng tuyển cử, động viên nhân
dân đi bầu cử nhiều nhất, sớm nhất là rất quan
trọng. Ðể cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa I
thành công, báo Quốc hội(2), nhật báo chỉ ra trong
kỳ Tổng tuyển cử, xuất bản tại Hà Nội, đã có nhiều
bài viết tuyên truyền cho sự kiện trọng đại này.
Mục đích của báo Quốc hội là:
"1- Ðịnh rõ giá trị cuộc Tổng tuyển cử đối với
ngoài nước và trong nước.
2- Giải thích thể lệ Tổng tuyển cử cho người công
dân Việt Nam hiểu quyền hạn và bổn phận của mình
trong khi chọn và cử người đại biểu vào Quốc hội.
3- Giúp các bạn ứng cử một cơ quan vận động chung,
để giới thiệu thành tích, khả năng và chương trình
của mình".
Báo nêu những việc cụ thể, cần biết, cần làm trong
cuộc Tổng tuyển cử, như đăng danh sách những người
ra ứng cử đại biểu Quốc hội khóa I của tất cả các
tỉnh và thành phố trong cả nước. Số lượng đại
biểu được bầu, trong đó có các đại biểu là người
dân tộc thiểu số. Sơ lược lý lịch và trả lời phỏng
vấn về chương trình hành động của một số đại biểu.
Những việc phải làm trong ngày Tổng tuyển cử,
v.v... Sự ra đời kịp thời của tờ báo đã góp phần
vào thắng lợi chung của cuộc Tổng tuyển cử.
Ngày 6-1-1946, báo Quốc hội ra số đặc biệt, trên
trang nhất, trang trọng đăng ảnh chân dung Chủ
tịch Hồ Chí Minh và bút tích của Người. Bác viết:
"Khuyên đồng bào nam nữ 18 tuổi trở lên, hôm nay
tất cả đều đi bỏ phiếu, để bầu những đại biểu xứng
đáng vào Quốc hội đầu tiên của nước ta.
6-1-46
Hồ Chí Minh"
Lời khuyên của Bác với đồng bào cả nước vào đúng
ngày lịch sử đáng ghi nhớ này thật ngắn gọn, xúc
tích và đầy đủ, bởi đó là bổn phận của mỗi một
người Việt Nam, vì bầu cử là kháng chiến và bầu cử
cũng là kiến quốc.
Cùng với bút tích trên đây của Bác, báo còn đưa
nhiều bài và tin về cuộc Tổng tuyển cử, như:
- Phỏng vấn Hồ Chủ tịch về ngày Tổng tuyển cử,
- Vài câu chuyện tỉ mỉ về Hồ Chủ tịch,
- Bổn phận của chúng ta trong cái ngày lịch sử và
tin về Tổng tuyển cử, v.v.
Với hơn 90% cử tri cả nước đi bỏ phiếu, cuộc Tổng
tuyển cử đầu tiên ở nước ta đã thành công tốt đẹp.
Ðánh giá thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử, trong
Diễn văn khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã khẳng định: "Cuộc Quốc dân đại biểu đại
hội này là lần đầu tiên trong lịch sử của nước
Việt Nam ta. Nó là một kết quả của cuộc Tổng tuyển
cử ngày 6 tháng 1 năm 1946, mà cuộc Tổng tuyển cử
lại là cái kết quả của sự hy sinh, tranh đấu của
tổ tiên ta, nó là kết quả của sự đoàn kết anh dũng
phấn đấu của toàn thể đồng bào Việt Nam ta, sự
đoàn kết của toàn thể đồng bào không kể già trẻ,
lớn bé, gồm tất cả các tôn giáo, tất cả các dân
tộc trên bờ cõi Việt Nam đoàn kết chặt chẽ thành
một khối hy sinh không sợ nguy hiểm tranh lấy nền
độc lập cho Tổ quốc"(3).
Tròn 60 năm đã trôi qua kể từ khi lần đầu tiên
người dân Việt Nam được thực hiện quyền làm chủ
của mình là tự do bầu các đại biểu vào Quốc hội,
đến nay đã 11 lần nhân dân ta vinh dự thực hiện
nghĩa vụ và quyền lợi thiêng liêng đó. Những ngày
bầu cử Quốc hội đã trở thành ngày hội của toàn
dân, tạo nên một không khí phấn khởi, tin tưởng,
một sức mạnh mới với quyết tâm mới trong công cuộc
bảo vệ và xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ, văn minh như Bác Hồ vẫn
từng mong muốn.
LÊ THỊ LIÊN
(Bảo tàng Hồ Chí Minh)
---------------------------------
1- Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia,
Hà Nội, 2000, t.4, tr.145 - 146.
2- Bản chụp lưu Bảo tàng Hồ Chí Minh.
3- Sđd, t.4, tr.189.
Nguồn: http://www.nhandan.com.vn |
