Sức mạnh sáng
tạo bài học của Cách mạng tháng Tám
Trương Giang Long
Cách mạng - bản thân khái niệm ấy đã chứa đựng
trong nó tính sáng tạo. Dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ
Chí Minh, nhân dân ta đã làm nên một kỳ tích –
thực hiện thành công Cách mạng Tháng Tám - tạo
nên một bước ngoặt lịch sử - hiện thân của tính
sáng tạo toàn diện và tiêu biểu.
Với tư duy độc lập, mang tính sáng tạo cao, vượt
qua mọi lối mòn của các thế hệ đi trước, tháng
10 năm 1944, trong thư kêu gọi đồng bào toàn
quốc, Bác Hồ đã dự báo: phe xâm lược gần đến
ngày bị tiêu diệt, các đồng minh quốc sắp giành
được thắng lợi cuối cùng. Cơ hội để dân tộc ta
giải phóng chỉ trong một năm hoặc một năm
rưỡi nữa. Thời gian rất gấp ta phải làm
nhanh. Tầm nhìn và sự hiểu biết sâu rộng ấy của
Bác, đã được thể chế hóa sau đó không lâu tại
Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào ngày 16-8-1945.
Đại hội đã quyết định 10 chính sách lớn và ban
hành lệnh Tổng khởi nghĩa. Chỉ trong vòng 2 tuần
lễ, sau lệnh Tổng khởi nghĩa, cuộc đấu tranh của
quần chúng giành chính quyền đã diễn ra trên
khắp ba miền đất nước. Thắng lợi của Cách
mạng Tháng Tám đã được ghi vào lịch sử dân tộc
Việt Nam như một trong những mốc son chói lọi và
hào hùng nhất. Đó là thời khắc biểu thị độ chín
thiên tài sáng tạo của một Đảng cách mạng dưới
sự lãnh đạo của Bác.
Cách mạng Tháng Tám trước hết là hình mẫu của sự
vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê-nin vào
điều kiện cụ thể của cách mạng nước ta. Dưới
ngọn đuốc soi đường của chủ nghĩa Mác, với ý chí
không có gì quý hơn độc lập tự do, bằng chủ
nghĩa yêu nước và tấm lòng quả cảm, Đảng và Bác
đã khơi dậy và phát huy cao nhất truyền thống
yêu nước được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử
chống ngoại xâm của dân tộc. Trên nền của phương
pháp tư duy cách mạng sáng tạo, Đảng ta đã quy
tụ và tập hợp dưới ngọn cờ chính nghĩa sức mạnh
của khối đại đoàn kết toàn dân. Quan điểm “dĩ
bất biến, ứng vạn biến” là nền tảng của phương
pháp tư duy sáng tạo kiểu mới. Nhờ phương pháp
ấy, chúng ta đã phân hóa, cô lập kẻ thù, gắn kết
mọi người Việt Nam yêu nước, tha thiết với độc
lập dân tộc, không phân biệt đảng phái, quan
điểm chính trị, tín ngưỡng... thành một khối
thống nhất vững chắc, tạo nên sức mạnh tổng hợp
không gì lay chuyển nổi. Thiên tài sáng tạo của
Hồ Chí Minh và Đảng ta đã xây thành một hệ thống
các phương pháp, hình thức tổ chức mẫu mực, tập
hợp quần chúng thực hiện bước đột phá trong tổng
khởi nghĩa. Có thể nói khơi dậy và tập hợp
sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, phát
huy đến cao nhất chủ nghĩa yêu nước, chủ động
nắm bắt thời cơ, tập hợp lực lượng đủ mạnh và
biết chọn các loại hình tổ chức thích hợp, giành
thắng lợi từng phần tiến đến thắng lợi hoàn toàn
là đỉnh cao của sự sáng tạo trong Cách mạng
Tháng Tám.
Cách mạng Tháng Tám thành công chưa bao lâu thì
vận nước lại lâm vào cảnh "ngàn cân treo sợi
tóc". Trong bối cảnh vừa phải đối phó với thù
trong, giặc ngoài, Đảng và Bác vẫn vững vàng đưa
con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua ghềnh
thác. Thắng lợi của chín năm chống thực dân Pháp
xâm lược mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ
một lần nữa chứng minh tài thao lược và sáng tạo
của Đảng và Bác. Ở đây, sức mạnh của dân tộc và
sức mạnh của thời đại đã hòa quyện làm một. Nhờ
sáng tạo, chúng ta đã dám đánh và tìm ra cách
đánh, biết chuyển yếu thành mạnh, dàn mỏng, chia
cắt, phân hóa cao độ kẻ thù, đẩy chúng vào thế
bị động và suy yếu để tiêu diệt. Sau Cách
mạng Tháng Tám, một Điện Biên tỏa sáng đã viết
tiếp nên bản anh hùng ca của sự sáng tạo, tạc
chân dung dân tộc Việt Nam vào thế kỷ XX như một
biểu hiện chói sáng nhất của chủ nghĩa yêu nước
và tinh thần dân tộc tự cường.
Rồi đất nước chia cắt, miền Nam lại chìm vào ách
nô lệ. Vẫn với phương châm "dĩ bất biến, ứng vạn
biến", tinh thần sáng tạo của Cách mạng Tháng
Tám lại được nhân lên và phát huy đến cao nhất.
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước
là một minh chứng khẳng định rằng, một dân tộc
nhỏ yếu, đất không rộng, người không đông, kinh
tế chưa phát triển nhưng nhờ sáng tạo, biết tập
hợp mọi nguồn lực dưới sự lãnh đạo của một Đảng
cách mạng và trí tuệ, đã biết kết hợp tốt nhất
sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại,
tạo thế và lực mới làm nên chiến thắng. Nhớ lại
những năm tháng hào hùng của cuộc kháng chiến
chống Mỹ, chúng ta có quyền tự hào về năng lực
sáng tạo phi thường của Đảng và Bác. Rõ ràng,
tương quan về lực lượng và thế trận của cuộc
chiến nghiêng về đối phương. Nước Mỹ, một cường
quốc quân sự hùng mạnh nhất của chủ nghĩa đế
quốc rắp tâm thôn tính dân tộc ta bằng mọi giá.
Trên khắp các chiến trường, kẻ thù đã không từ
bất kỳ một thủ đoạn thâm độc và tàn bạo nào để
tiêu diệt lực lượng cách mạng. Nhờ thấm nhuần
tinh thần quật khởi và sáng tạo của Cách mạng
Tháng Tám, Đảng ta đã xác định đúng đường lối
tiến hành cách mạng miền Nam. Nghị quyết 15 của
Trung ương Đảng là cột mốc đánh dấu bước ngoặt,
thể hiện một đường lối tự chủ sáng tạo. Trên cơ
sở đường lối quân sự đúng đắn, cách mạng miền
Nam đã có những quyết sách và phương pháp cách
mạng thích hợp. Nắm chắc và không bỏ lỡ thời cơ,
tổ chức và xây dựng lực lượng hợp lý với ba thứ
quân, ba vùng chiến lược, ba mũi giáp công, linh
hoạt sáng tạo, phòng thủ vững chắc, tấn công sắc
bén hiệu quả. Kết hợp thời, thế và lực để lấy
yếu đánh mạnh, lấy ít địch nhiều với các hình
thức và bước đi thiên biến vạn hóa, nhưng đều
hướng tới một mục tiêu chung nhất quán; đánh cho
Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào. Đánh với một quyết
tâm thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu
mất nước, không chịu làm nô lệ. Tinh thần
sáng tạo của Cách mạng Tháng Tám là ngọn đèn pha
soi sáng con đường để dân tộc ta đi đến ngày
toàn thắng 30-4-1975.
Kết thúc 30 năm chiến tranh, đất nước lại đi
tiếp con đường của Cách mạng Tháng Tám. Phải
thừa nhận, trong suốt cuộc trường chinh đánh
giặc giữ nước, chúng ta chưa có điều kiện giành
nhiều công sức để sáng tạo, tìm kiếm những giải
pháp hiệu quả nhất xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Chính vì thế, sau khi kết thúc chiến tranh, sự
nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội gặp nhiều trở
ngại. Cơ chế quan liêu và mô hình kế hoạch tập
trung đã cản trở quá trình sáng tạo tìm tòi con
đường mới. Trước tình hình thế giới thay đổi
nhanh chóng và bất ngờ, Đảng ta đã kịp thời điều
chỉnh chiến lược và có nhiều chủ trương mới sáng
tạo. Với tinh thần Cách mạng Tháng Tám được tiếp
nối bằng Điện Biên Phủ và Đại thắng mùa Xuân năm
1975, Đảng đã phân tích rõ bối cảnh quốc tế và
tình hình trong nước, đưa ra chủ trương đổi mới
đúng đắn và mang tính sáng tạo cao. Nhờ đổi mới,
đất nước đã thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế -
xã hội và ngày nay đã chuyển sang một giai đoạn
phát triển mới - giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp
hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế.
Như vậy, trong suốt quá trình lãnh đạo của cách
mạng Việt Nam, Đảng ta luôn quán triệt tinh thần
sáng tạo của Cách mạng Tháng Tám. Nhờ tinh thần
chủ động sáng tạo, cách mạng Việt Nam đã vượt
qua nhiều thử thách, giành được nhiều thắng lợi
trên con đường phát triển. Có thể khẳng định, sự
sáng tạo là một thuộc tính gắn liền với bản chất
cách mạng của Đảng. Nhờ sáng tạo, Đảng đã đề ra
các chủ trương, chính sách đúng đắn, phù hợp
trước mọi biến động của thời cuộc và đất nước.
Tinh thần sáng tạo của Cách mạng Tháng Tám đã
góp phần làm nên thắng lợi của sự nghiệp đổi
mới. Cách mạng Tháng Tám là sự thể hiện mẫu mực
của sự sáng tạo, chính tính sáng tạo đã làm nên
sức mạnh của Cách mạng Tháng Tám và tiếp sức soi
sáng sự nghịep cách mạng của Đảng.
Ngày nay, giá trị về tính sáng tạo của Cách mạng
Tháng Tám vẫn còn nguyên ý nghĩa của nó. Thực
tiễn cho thấy, tính sáng tạo là một sức mạnh to
lớn đối với mọi giai đoạn phát triển của cách
mạng nước ta. Hơn bao giờ hết, để làm tròn
sứ mệnh lịch sử và trọng trách vẻ vang của mình
trong sự nghiệp mà nhân dân giao phó, Đảng
phải luôn luôn quán triệt quan điểm sáng tạo
trong mọi tình huống và tất cả các lĩnh vực hoạt
động của mình, có như vậy Đảng mới không bao giờ
lạc hậu với cuộc sống và với tinh thần của Cách
mạng Tháng Tám.
Nguồn: Tạp chí Cộng sản số 16 (tháng 8-2005 |
