Dấu ấn tích cực
trong hoạt động của HĐND các cấp
HĐND các cấp
nhiệm kỳ 2004-2009 đã đi được một phần ba
chặng đường, trong những điều kiện thuận lợi
và thử thách mới. Phó trưởng Ban Công tác
đại biểu của UBTVQH Phạm Ngọc Thiện dành cho
Báo NĐBND cuộc trao đổi xung quanh những
việc làm được và chưa làm được, cùng chia sẻ
với băn khoăn của những đại biểu dân cử ở
địa phương. Trân trọng giới thiệu cùng bạn
đọc.
PV:
Xin ông phân tích những dấu ấn tích cực trong
hoạt động của HĐND các cấp từ đầu nhiệm kỳ
(2004-2009) đến nay?
PTB Phạm Ngọc Thiện:
HĐND các cấp bước vào nhiệm kỳ 2004-2009 có
những điều kiện rất thuận lợi so với các nhiệm
kỳ trước. Quốc hội đã ban hành Luật Tổ chức HĐND
và UBND (2003), Luật Ban hành văn bản quy phạm
pháp luật (2004), trên cơ sở đó, năm 2005 UB
TVQH đã ban hành Quy chế hoạt động của HĐND.
Những quy định của các Luật, Quy chế chứa đựng
tư tưởng đổi mới, làm rõ hơn chức năng, nhiệm vụ
và điều kiện hoạt động của HĐND.
Đó là cơ sở để HĐND không ngừng đổi mới và nâng
cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Chính vì vậy
mà hoạt động của HĐND đã và đang thu hút mạnh mẽ
sự quan tâm, chú ý của nhân dân. Qua các buổi
truyền hình trực tiếp, tiếp xúc cử tri, hoạt
động giám sát, nhân dân thấy các vấn đề đưa ra
hội đồng bàn ngày càng sát sườn với yêu cầu của
cuộc sống. Trước đòi hỏi ngày càng cao của cử
tri và cuộc sống, HĐND ở nhiều nơi đã phải tăng
hiệu suất làm việc, ngoài 2 kỳ họp thường kỳ đã
có thêm các kỳ họp bất thường, kỳ họp chuyên đề
để bàn sâu các vấn đề của địa phương. Hoạt động
chất vấn và trả lời chất vấn ở nhiều nơi diễn ra
sôi nổi, có chất lượng cao. Hằng năm HĐND các
tỉnh, thành đều có đưa ra chương trình giám sát
và đầu tư có chiều sâu cho hoạt động này. Những
vấn đề bức xúc của địa phương đã được đưa ra
phân tích, mổ xẻ, và từng bước được giải quyết
sau khi HĐND giám sát.
PV:
Đó là những nét nổi bật, còn những tồn tại?
PTB Phạm Ngọc Thiện:
Đó là vấn đề thực hiện chức năng quyết định
những vấn đề quan trọng ở địa phương, một số
HĐND ở cả 3 cấp, do công việc nhiều, bố trí thời
gian không phù hợp, nên có những việc còn làm
lướt. Vì vậy, có những văn bản chưa phù hợp với
văn bản pháp luật của cấp trên, hoặc là có những
quyết định chưa thực sự đi vào cuộc sống. Hạn
chế nữa là hoạt động giám sát, bề nổi thì thấy
rõ, và số lượng cuộc giám sát thì nhiều, nhưng
những cuộc giám sát có chiều sâu, thực sự làm
bật ra những vấn đề, thực sự làm đến nơi đến
chốn thì vẫn thiếu và ít. Hoạt động tiếp xúc cử
tri vẫn còn nặng vào thời gian trước và sau kỳ
họp, còn việc tiếp xúc theo chuyên đề, tiếp xúc
tại nơi cư trú... thì chưa thấy nhiều đại biểu
làm được. Hơn nữa, đối tượng cử tri tham gia
tiếp xúc chưa phải là đa dạng, phong phú, đại
biểu chưa lắng nghe được tiếng nói thực sự và
đầy đủ của cử tri. Về phía đại biểu, vẫn còn
tình trạng không ít đại biểu nghe đấy, biết đấy
nhưng vẫn né tránh những vấn đề gay cấn, bức xúc
của địa phương do tâm lý ngại va chạm. Cũng nói
thêm là việc cung cấp thông tin, công tác bồi
dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng hoạt động
cho đại biểu cũng như việc tạo điều kiện tốt
nhất cho đại biểu hoạt động thì chúng ta chưa
làm được nhiều.
PV:
Trong các Hội nghị Thường trực HĐND các khu vực,
các đại biểu tâm tư rất nhiều về những khó khăn
như: nhân sự cho HĐND có nơi còn thiếu và yếu,
Văn phòng giúp việc cho HĐND tổ chức theo Nghị
định 133 là chưa phù hợp…, Ông chia sẻ như thế
nào với những tâm tư đó?
PTB Phạm Ngọc Thiện:
Nếu như so với nhiệm kỳ trước thì đã có rất
nhiều điều kiện được tăng cường. Nhưng tôi chia
sẻ với những tâm tư này. Tôi đã tham dự nhiều
Hội nghị Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố
các khu vực và đã lắng nghe được những tâm sự
đó. Cho đến thời điểm này, hầu hết các ban HĐND
cấp tỉnh chỉ có một đại biểu chuyên trách (trừ
Đồng Nai có cả trưởng và phó ban), điều đó đã
làm cho hoạt động của các ban còn nhiều hạn chế.
Vì vậy, tôi thấy rằng cần phải tăng cường đại
biểu chuyên trách cho các ban, tốt nhất là cả
trưởng ban và phó ban chuyên trách ở cấp tỉnh và
cấp huyện.
PV:
Có nghĩa là Luật Tổ chức HĐND và UBND và Quy chế
hoạt động của HĐND cần phải được tiếp tục xem
xét sửa đổi để phù hợp hơn?
PTB Phạm Ngọc Thiện:
Tất nhiên là khi QH xem xét sửa đổi luật thì
phải tính đến điều đó. Nhưng tôi thấy rằng không
nên lệ thuộc và đợi sửa đổi. Quy định của pháp
luật trong nhiều nội dung đã nói rất linh động.
Thí dụ: Trưởng ban có thể hoạt động chuyên
trách, còn nếu trưởng ban kiêm nhiệm thì phó ban
phải chuyên trách (đối với cấp tỉnh). Như vậy là
HĐND có quyền vận dụng và để cả trưởng ban và
phó ban hoạt động chuyên trách, như trường hợp
của Đồng Nai. Cho nên, ở đây nó phụ thuộc và
nhận thức và công tác bố trí cán bộ của địa
phương. Có những địa phương, như Kon Tum, thì
trưởng ban Đảng là thường vụ Tỉnh uỷ kiêm phó
ban của Hội đồng, còn trưởng ban HĐND là chuyên
trách. Đó cũng là một cách làm thể hiện sự đổi
mới về nhận thức trong công tác cán bộ. Trong
luật có những quy định cứng và những quy định
mềm. Các địa phường tuỳ thuộc vào điều kiện cụ
thể để vận dụng những quy định mềm của pháp
luật, những gì pháp luật không quy định “cứng”
thì chúng ta được phép làm, nếu như điều đó đem
lại hiệu quả tích cực.
PV:
Được biết, Đồng Nai đang thử nghiệm mô hình Ban
của HĐND cấp xã, Ông có ủng hộ thử nghiệm này
không?
PTB Phạm Ngọc Thiện:
Phát biểu tại Quốc hội trước khi thông qua Luật
Tổ chức HĐND và UBND 2003, tôi đã đề nghị HĐND
cấp xã nên có thường trực như cấp tỉnh, cấp
huyện và có 2 ban. Bởi vì, HĐND cấp xã chỉ khác
cấp tỉnh, cấp huyện ở phạm vi hoạt động còn chức
năng thì không khác. Tổ chức là nhân sự cho HĐND
cấp xã hiện nay là thiếu đồng bộ. Nếu như chúng
ta nói rằng cơ sở là quan trọng thì tổ chức bộ
máy phải tương xứng chứ. Hiện nay HĐND cấp xã
không có ban để thẩm tra các nghị quyết, điều
này trái với quy trình diễn ra ở cấp huyện và
cấp tỉnh. Luật chưa quy định về ban của HĐND cấp
xã, nhưng kinh nghiệm cho thấy rằng mọi vấn đề
đều nảy sinh từ thực tiễn, nếu đó là nhu cầu
thực sự để thực hiện tốt hơn hai chức năng của
HĐND thì tôi ủng hộ. Hy vọng rằng từ thử nghiệm
đó sẽ giúp chúng ta tổng kết thành kinh nghiệm,
giúp ích hơn nữa cho hoạt động của HĐND cấp xã.
PV:
Giám sát là chức năng quan trọng của HĐND, nhưng
nhiều người cho rằng chúng ta vẫn đang thiếu
những chế tài cụ thể đảm bảo cho HĐND có thực
quyền hơn trong công tác này?
PTB Phạm Ngọc Thiện:
Thực ra về luật pháp thì đây là vấn đề cần được
nghiên cứu tiếp. Nhưng tôi nghĩ rằng HĐND phải
chủ động giám sát và đôn đốc việc thực hiện các
kiến nghị giám sát. Nếu như thấy rằng những sự
việc sau khi giám sát vẫn thấy trì trệ thì có
quyền đưa ra HĐND bàn thảo, thậm chí ra quyết
định về vấn đề đó và chất vấn những người có
trách nhiệm. Đó là những chế tài buộc người có
trách nhiệm phải làm. Tôi thấy rằng các đại biểu
HĐND và HĐND không thiếu chế tài, vấn đề là
chúng ta đã sử dụng nó như thế nào mà thôi.
PV:
Xin cám ơn Ông!
Lê Trung Kiên thực hiện
Nguồn: Báo Người đại biểu nhân dân, số 1+2 |
