|
Hướng
tới kỷ niệm 60 năm Quốc hội của dân, do dân và
vì dân
Phan Khiêm
Ngày 18-11, Văn phòng Quốc hội tổ
chức cuộc họp báo giới thiệu về tuyên truyền kỷ
niệm 60 năm Quốc hội Việt Nam. Báo Công lý xin
điểm lại những mốc son trong lịch sử phát triển
của Quốc hội 60 năm qua để hướng tới ngày kỷ
niệm trọng đại này.
Trong cao trào đấu tranh giải
phóng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu, ngày
16-8-1945 “Đại hội đại biểu quốc dân” đã được
triệu tập tại Tân Trào (Tuyên Quang). Đại hội đã
thay mặt toàn dân nhất trí tán thành chủ trương
Tổng khởi nghĩa của Đảng Cộng sản Đông dương,
thông qua 10 chính sách lớn của Mặt trận Việt
Minh (cụ thể hoá đường lối đối nội và đối ngoại
của Đảng ngay sau khi giành được chính quyền),
cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng (tức Chính phủ
lâm thời) lãnh đạo toàn dân giành chính quyền và
xây dựng chế độ mới. Quốc dân Đại hội Tân Trào
chẳng những góp phần quan trọng tạo nên thắng
lợi của Cách mạng tháng 8-1945 mà Nghị quyết của
Quốc dân Đại hội Tân Trào còn tạo ra những cơ sở
cho sự hình thành và ra đời của một thể chế Nhà
nước mới, đặt nền móng cho cuộc Tổng tuyển cử
bầu Quốc hội và xây dựng Hiến pháp đầu tiên của
Việt Nam (1946), hình thành Nhà nước dân chủ
nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.
Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí
Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên
ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hoà.
Ngày 8-9-1945, Chủ tịch Chính phủ
lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra Sắc
lệnh số 14/SL về cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội
và những sắc lệnh khác để xúc tiến việc chuẩn bị
cho cuộc Tổng tuyển cử và dự thảo Hiến pháp.
Ngày 6-1-1946, cuộc Tổng tuyển cử
lần đầu tiên trong cả nước. Tất cả công dân Việt
Nam từ 18 tuổi trở lên không phân biệt nam nữ,
giàu nghèo, dân tộc, tôn giáo, chính kiến...
đã tham gia cuộc Tổng tuyển cử, tự do lựa chọn
người đại diện cho mình vào Quốc hội. Ngày
9-11-1946, Quốc hội đã biểu quyết thông qua bản
Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hoà. .
Từ khi ra đời đến nay, với tư
cách là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất,
Quốc hội Việt Nam đã đóng góp tích cực vào sự
nghiệp phát triển chung của dân tộc. Do hoàn
cảnh đặc thù của đất nước, trong nhiều thập kỷ
đặc biệt là 30 năm đầu (1946- 1975) cùng với
việc xây dựng chế độ dân chủ của Nhà nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hoà, Quốc hội đã cùng với Chính
phủ đề ra các chủ trương chính sách tổ chức và
động viên toàn dân “kháng chiến, kiến quốc”
giành thắng lợi trong hai cuộc chiến tranh giải
phóng dân tộc và thống nhất Tổ quốc. Chế độ dân
chủ mới đã được củng cố và ngày càng hoàn thiện.
Trên nền tảng tư tưởng cốt lõi của Hiến pháp năm
1946 “Tất cả quyền lực trong nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hoà đều thuộc về nhân dân. Nhân dân sử
dụng quyền lực của mình thông qua Quốc hội và
Hội đồng nhân dân các cấp do nhân dân bầu ra và
chịu trách nhiệm trước nhân dân”, Quốc hội đã
thông qua các Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm
1980 và Hiến pháp năm 1992 kế thừa và
hoàn thiện Nhà nước do dân, vì dân, phù hợp với
yêu cầu, nhiệm vụ của đất nước. Nhiều đạo luật
quan trọng đã được Quốc hội ban hành nhằm thể
chế hoá quyền làm chủ của nhân dân và thể hiện
quản lý xã hội theo Hiến pháp và pháp luật. Quốc
hội đã đề ra các chủ trương, chính sách lớn có
liên quan đến quốc kế dân sinh, quyết định về
ngân sách quốc gia, về phát triển kinh tế - xã
hội, văn hoá, giáo dục, về chính sách dân tộc,
về an ninh quốc phòng, về chính sách đối ngoại.
Quốc hội cũng đã thực hiện quyền giám sát tối
cao trong quá trình thực thi Hiến pháp và luật,
kiểm tra sự chỉ đạo điều hành của bộ máy Nhà
nước trên các lĩnh vực đời sống xã hội.
Từ năm 1986 đến nay, công cuộc
đổi mới toàn diện đất nước do Đại hội lần thứ VI
của Đảng Cộng sản Việt Nam đề xướng, bước đầu
đạt được những thành tựu rất quan trọng. Kế thừa
truyền thống và kinh nghiệm của các khoá Quốc
hội trước đây, Quốc hội khoá X hiện nay không
ngừng đổi mới về tổ chức và hoạt động để thực
hiện vai trò, chức năng, nhiệm vụ theo quy định
của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam năm 1992, nhằm thực hiện mục tiêu dân
giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh, từng bước công nghiệp hoá và hiện đại hoá
đất nước; mở rộng quan hệ đối ngoại với các nước
trên thế giới vì hoà bình, hữu nghị, hợp tác và
phát triển.
Quốc hội Việt Nam là thành viên
của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), Liên
minh Nghị viện Hiệp hội các nước ASEAN (AIPO),
Liên minh Nghị viện Cộng đồng Pháp ngữ (APF), là
thành viên sáng lập Diễn đàn nghị sĩ các nước
châu Á - Thái Bình dương (APPF), Tổ chức liên
nghị viện các nước châu Á vì hoà bình (AAPP), là
thành viên và có mối quan hệ với một số tổ chức
liên nghị viện, tổ chức nghị sĩ thế giới và khu
vực.
Nguồn: Báo Công lý số 93(281) ngày
21-11-2005 |
