|
Quốc hội chất
vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh
Hai phiên họp
đầu tiên của Quốc hội (QH) khóa đầu tiên đều
nóng bỏng, căng thẳng. Phiên họp thứ nhất
đứng trước nguy cơ bị tẩy chay, còn phiên
họp thứ hai, Chủ tịch Hồ Chí Minh phải trả
lời chất vấn trước QH.Trong những câu trả
lời, chúng tôi đặc biệt chú ý những câu trả
lời của Hồ Chủ tịch, lập trường thì rõ ràng,
dứt khoát, hình thức thì đôi lúc dí dỏm.
|
Kỳ họp căng thẳng
Để chuẩn bị
về nội dung, địa điểm và thời gian cho
kỳ họp đầu tiên của QH, nhiều cuộc họp
liên tịch đã được tiến hành từ hạ tuần
tháng 2-1946 giữa một bên là đại biểu
của Chính phủ và các đoàn thể trong Mặt
trận Việt Minh, một bên là đại biểu của
VN Quốc dân đảng và VN Cách mạng đồng
minh hội.
Theo sự thỏa
thuận giữa hai bên thì QH sẽ bắt đầu họp
vào 7g sáng ngày 3-3 tại Nhà hát lớn
thành phố Hà Nội và sau đó tiếp tục họp
tại làng Đình Bảng (Bắc Ninh). Chính phủ
đã căn |
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên thệ trước
Quốc hội tại kỳ họp thứ nhất ngày
2-3-1946 - Ảnh: Tư liệu TTXVN |
cứ vào sự thỏa thuận
đó mà báo tin cho các đại biểu QH biết và gửi
giấy mời phóng viên báo chí trong nước và nước
ngoài tham dự buổi họp khai mạc.
Nhưng đột nhiên
chiều 1-3 ở nhiều nơi trong thành phố Hà Nội
xuất hiện truyền đơn do Nguyễn Hải Thần ký tên
kêu gọi nhân dân “tẩy chay QH”. Hành động này
bộc lộ ý đồ phá hoại kỳ họp đầu tiên của QH.
Để đề phòng, ngay
tối hôm đó Chính phủ đã báo tin cho các đại biểu
QH biết là QH sẽ khai mạc vào 7g sáng 2-3 (trước
ngày đã định một ngày) tại Nhà hát lớn Hà Nội và
đề nghị các đại biểu chỉ có mặt đúng giờ họp rồi
đi thẳng vào phòng họp mà không nên tập trung
trước cửa Nhà hát lớn.
Theo đúng ngày giờ
qui định, các đại biểu QH đã đến họp trước sự
bất ngờ của bọn phá hoại và những bộ mặt ngơ
ngác của bọn hiến binh Tưởng Giới Thạch đang
tuần tiễu trên các ngả đường xung quanh Nhà hát
lớn.
|
Ngồi trong
phòng họp, các đại biểu QH rất nóng lòng
chờ đợi khai mạc, vì đã quá 8g rồi mà
vẫn chưa thấy Hồ Chủ tịch và các vị
trong Chính phủ đến. Mọi người đều nghĩ
đến vụ rải truyền đơn chiều hôm qua của
bọn phản động nên không khỏi băn khoăn,
lo lắng về những biến cố có thể xảy ra.
Vì thay đổi
ngày họp nên từ 5g sáng 2-3, Hồ Chủ tịch
cùng hai đồng chí tự vệ không vũ trang
đến tận sào huyệt của VN Quốc dân đảng
và VN Cách mạng đồng minh hội ở phố Ôn
Như Hầu (nay là Nguyễn Gia Thiều), nơi
mà anh em cán bộ Việt Minh và những
người dân lương thiện phải tránh xa, báo
cho họ biết là QH họp ngày 2-3 để họ cử
đại biểu đến dự.
Khi Hồ Chủ
tịch đến, họ chưa ngủ dậy. Bị đột ngột,
bất ngờ, họ không nghĩ kịp cách đối phó
mà chỉ tranh nhau đi dự QH. Hồ Chủ tịch
phải đứng dàn xếp bảo ai đi, ai ở nhà.
Gần 9g, việc
dàn xếp ở phố Ôn Như Hầu mới xong, Hồ
Chủ tịch lên xe đi đến hội trường, các
“đại biểu QH” do VN Quốc dân đảng và VN
Cách mạng đồng minh hội cử đi dự họp QH
ăn mặc quần áo sang trọng kéo theo sau
vào ngồi đứng lô nhô ở phòng chờ của Nhà
hát lớn. Họ phải chờ sự ưng thuận của QH
mới được phép vào phòng họp. Đây chính
là những người đến tận ngày hôm qua vẫn
tiếp tục gây rối loạn khắp nơi.
Vẫn với bộ
quần áo kaki bạc màu, đôi giày vải cũ
thường ngày, Hồ Chủ tịch bước vào hội
trường, theo sau là ông Vĩnh Thụy và các
vị trong Chính phủ.
Hơn 300 đại
biểu, cùng với nhiều khách và các nhà
báo trong nước và nước ngoài đứng dậy
hoan hô không ngớt khi thấy Hồ Chủ tịch.
Mấy trăm cặp mắt đều đổ dồn vào Người.
Tiếng vỗ tay và tiếng hoan hô chỉ dứt
khi ban âm nhạc vệ quốc đoàn mặc đồng
phục trắng bắt đầu cử quốc ca.
Hồ Chủ tịch
bước tới máy phóng thanh, đứng im lặng
một lát đưa cặp mắt trìu mến nhìn các
đại biểu thay mặt các tầng lớp nhân dân
cả nước về họp QH. Bằng một giọng xúc
động, Người tuyên bố khai mạc đại hội,
và bắt đầu đọc báo cáo về kết quả cuộc
tổng tuyển cử ngày 6-1-1946. Sau đó, Hồ
Chủ tịch chuyển đề nghị của Chính phủ
với đại hội xin mở rộng thêm 70 đại biểu
nữa trong QH và số ghế này sẽ dành cho
VN Quốc dân đảng và VN Cách mạng đồng
minh hội.
Toàn thể các
đại biểu QH giơ tay biểu quyết và đồng
thanh hô to “tán thành”. |
Lời tuyên bố của Chủ tịch Hồ Chí Minh
trước Quốc hội (*)
Lần này là
lần thứ hai Quốc hội giao phó cho tôi
phụ trách Chính phủ một lần nữa. VN chưa
được độc lập, chưa được thống nhất thì
bất kỳ Quốc hội ủy cho tôi hay cho ai
cũng phải gắng mà làm. Tôi xin nhận.
Giờ tôi xin
tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân
và trước thế giới rằng: Hồ Chí Minh
không phải là kẻ tham quyền cố vị, mong
được thăng quan phát tài.
Chính phủ
sau đây phải là một Chính phủ toàn dân
đoàn kết và tập hợp nhân tài không đảng
phái.
Tôi xin
tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân,
trước thế giới: Tôi chỉ có một Đảng,
Đảng VN.
Tuy trong
quyết nghị không nói đến, không nêu lên
hai chữ liêm khiết, tôi cũng xin tuyên
bố trước Quốc hội, trước quốc dân và
trước thế giới: Chính phủ sau đây phải
là một Chính phủ liêm khiết.
Theo lời
quyết nghị của Quốc hội, Chính phủ sau
đây phải là một Chính phủ biết làm việc,
có gan góc, quyết tâm đi vào mục đích
trong thì kiến thiết, ngoài thì tranh
thủ độc lập và thống nhất của nước nhà.
Anh em trong
Chính phủ mới sẽ dựa vào sức của Quốc
hội và quốc dân, dầu nguy hiểm mấy cũng
đi vào mục đích mà quốc dân và Quốc hội
trao cho.
(*):
Đọc tại phiên họp ngày
31-10-1946 của kỳ họp thứ hai Quốc hội
khóa I, sau khi được Quốc hội nhất trí
giao trách nhiệm thành lập Chính phủ
mới.
(Nguồn:
Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội 2000) |
Cuộc chất vấn đầu tiên tại Quốc hội
|
Để QH nghe
các báo cáo và nhận định về các hoạt
động của Hồ Chủ tịch và các phái đoàn QH
và Chính phủ trong thời gian qua, giải
quyết những vấn đề quan trọng do tình
hình mới đề ra và thông qua bản hiến
pháp đầu tiên của nước ta, Ban Thường
trực QH triệu tập QH họp kỳ thứ hai vào
ngày 28-10-1946 tại Hà Nội.
Tại kỳ họp
này cụ Nguyễn Văn Tố, trưởng Ban Thường
trực QH, trả lời các câu hỏi chất vấn về
công tác của Ban thường trực QH. Hồ Chủ
tịch và các bộ trưởng trả lời các câu
hỏi và chất vấn về công tác của Chính
phủ.
Trong những
câu trả lời, chúng tôi đặc biệt chú ý
những câu trả lời của Hồ Chủ tịch, lập
trường thì rõ ràng, dứt khoát,
hình
thức thì đôi |
Hồ Chủ tịch năm 1946 |
lúc dí dỏm, đề cập
đến những vấn đề mà nhân dân ta rất quan tâm
trong tình thế đất nước lúc bấy giờ.
Sau đây là những câu
trả lời chất vấn của Hồ Chủ tịch:
* Về ông Phó
chủ tịch Nguyễn Hải Thần, ông nguyên Bộ trưởng
Ngoại giao Nguyễn Tường Tam và ông Phó chủ tịch
quân sự, Uỷ viên hội Vũ Hồng Khanh?
Những người bỏ việc
đi kia họ không muốn gánh việc nước nhà, hoặc họ
không đủ năng lực mà gánh nổi, nay chúng ta
không có họ ở đây. Chúng ta cũng cứ gánh được
như thường. Nhưng nếu các anh em ấy biết nghĩ
lại, dối không nổi với lương tâm, với đồng bào,
với Tổ quốc mà trở về thì chúng ta vẫn hoan
nghênh.
Còn cái tin ông
Nguyễn Hải Thần tự xưng là tổng tư lệnh hải,
lục, không quân VN? VN không có hải, lục, không
quân thì ông Nguyễn Hải Thần cứ việc mà làm tổng
tư lệnh. Nhưng nếu ông Nguyễn Hải Thần tổ chức
được hải, lục, không quân cho VN thì cố nhiên
chúng ta hoan nghênh.
* Về ông Chu Bá
Phượng, Bộ trưởng Bộ Kinh tế:
Các báo Pháp có đăng vài tin
(ông
Chu Bá Phượng - đại biểu VN Quốc dân đảng, thành
viên của phái đoàn Chính phủ đi dự hội nghị đàm
phán ở Fontainebleau, khi sang Pháp có mang vàng
theo để buôn lậu, bị nhà chức trách Pháp khám
phá và làm khó dễ. Các báo Pháp đều có đăng tin
và ông Phượng vẫn có mặt tại kỳ họp QH này)
nhưng tin ấy có thật hay không thì đã qua rồi,
vả lại cũng chẳng có ảnh hưởng gì lớn, xin thôi
đừng nhắc đến.
Nếu trong Chính phủ
còn có những người khác làm lỗi, thì lỗi ấy tôi
xin chịu, xin gánh và xin lỗi với đồng bào.
* Về tạm ước ngày
14-9?
Tạm ước ngày 14-9 có
ảnh hưởng đến các hiệp ước kỳ sau này không?
Trong xã hội loài người, cái gì mà chẳng có ảnh
hưởng đến cái khác? Tuy vậy những sự điều đình
sau này không bị ràng buộc được. Bản tạm ước này
tùy theo sự thi hành thế nào, sẽ thúc đẩy cho
những điều đình sau chóng tới kết quả một cách
dễ dàng.
Còn nói rằng “tạm
ước 14-9 là bất bình đẳng?” thì Chính phủ không
dám nhận như thế. Với bản tạm ước ấy, mỗi bên
nhân nhượng một ít, ta bảo đảm cho Pháp những
quyền lợi kinh tế và văn hóa ở đây, thì Pháp
cũng phải bảo đảm thi hành tự do dân chủ ở Nam
bộ và thả các nhà ái quốc bị họ bắt bớ.
Còn nói Pháp không
thành thật thi hành tạm ước, thì ta nói vơ đũa
cả nắm. Pháp cũng có người tốt, người xấu. Tôi
có thể nói quyết rằng nhân dân Pháp bây giờ đại
đa số tán thành ta độc lập và thống nhất lãnh
thổ.
* Vì sao Chính phủ
đã đề nghị thay đổi quốc kỳ?
Chính phủ không bao
giờ dám đề nghị thay đổi quốc kỳ, chỉ vì một vài
người trong Chính phủ đề nghị việc ấy lên, nên
Chính phủ phải đề qua Ban Thường trực QH xét.
Tình thế từ ngày ấy đến giờ
biến chuyển nhiều. Lá cờ đỏ sao vàng đã nhuộm
bao nhiêu máu chiến sĩ VN ở Nam bộ và Nam Trung
bộ, đã đi từ Á sang Âu, lại từ Âu sang Á, tới
đâu cũng được chào kính cẩn. Bây giờ trừ khi cả
25 triệu đồng bào, còn ra không ai có quyền gì
mà đòi thay đổi nó. (Nói
đến đây mắt Người sáng quắc lên, giọng Người
vang to lên, và dằn mạnh từng tiếng một, trái
hẳn với vẻ điềm đạm lúc thường).
* Về Chính phủ liêm
khiết?
Chính phủ hiện thời
đã cố gắng liêm khiết lắm. Nhưng trong Chính phủ
từ Hồ Chí Minh cho đến những người làm việc ở
các ủy ban là đông lắm và phức tạp lắm. Dù sao
Chính phủ đã hết sức làm gương, và nếu làm gương
không xong thì sẽ dùng pháp luật mà trị những kẻ
ăn hối lộ. Đã trị, đương trị và sẽ trị cho kỳ
hết.
...Sau khi trả lời
và nghe cụ Nguyễn Văn Tố và các vị bộ trưởng trả
lời các câu hỏi chất vấn của các đại biểu QH, Hồ
Chủ tịch phát biểu:
“Chính phủ hiện thời
mới thành lập hơn một năm hãy còn thanh niên. QH
bầu ra được hơn tám tháng lại còn thanh niên hơn
nữa. Vậy mà QH đã đặt những câu hỏi thật già
dặn, sắc nét, khó trả lời, đề cập đến tất cả
những vấn đề có quan hệ đến vận mệnh nước nhà.
Với sự trưởng thành chính trị và sự quan tâm về
việc nước ấy, ai dám bảo dân ta không có tư cách
độc lập?”.
---------------
Kỳ
cuối:
Dân chủ quá mới mẻ
90% dân số VN còn mù chữ. Rất
nhiều người chưa hiểu QH là gì thế mà họ đã bầu
ra QH đầu tiên trong tình thế nước sôi lửa bỏng.
LÂM QUANG THỰ (đại
biểu Quốc hội khóa I)
Nguồn: http://www.tuoitre.com.vn/ |
