|
QUỐC
HỘI NĂM ĐẦU - TRANG TƯ LIỆU HÀO HÙNG
(Phần 3)
Chân Phương - Quốc Thắng
Trong biên bản khóa họp thứ nhất còn ghi rõ:
“Đứng trước tình thế nghiêm trọng, Quốc hội
không thể kéo dài phiên họp và phải tạm bế mạc
ngày hôm nay, vậy chúng tôi đề nghị lập một Ban
thường trực để thay mặt Quốc hội, và một ban dự
thảo Hiến pháp”.
Đến đây, Quốc hội tập trung vào việc bàn bạc về
nhiệm vụ, quyền hạn của Ban thường trực và bầu
thành viên của Ban thường trực và Ủy ban dự thảo
Hiến pháp. Giai đoạn này, chưa rõ bắt đầu từ mấy
giờ, nhưng theo biên bản của kỳ họp thì đây cũng
là lúc khá căng thẳng, là lúc cuộc đấu trí quyết
liệt và khôn khéo với nhiều ý kiến của nhiều đại
biểu, từ nhiều phía phát biểu, còn được ghi lại
đầy đủ. Và phần này chiếm đến gần nửa số trang
biên bản của cả khóa họp thứ nhất và lúc này
dường như có vai trò quan trọng của người thư ký
trẻ Nguyễn Đình Thi.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Tôi xin đọc lại mấy đề
nghị:
Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban Thường trực:
- Làm những việc của Quốc hội;
Giải quyết các dự án của Chính phủ;
Giám sát các công việc của Chính phủ;
Đề nghị và biểu quyết mọi vấn đề về hành chính
và tư pháp;
Triệu tập Quốc hội khi nào tình thế tạm yên.
Sau khi có một số ý kiến phát biểu.
Ông Nguyễn Đình Thi: Tóm lại có hai ý kiến chính:
1. Giao toàn quyền cho Ban Thường trực;
2. Định rõ ràng Ban Thường trực có những quyền
gì.
Vậy yêu cầu tất cả các đại biểu bắt đầu thảo
luận.
- Ông Cù Huy Cận: Tôi không tán thành sự giao
toàn quyền cho Ban Thường trực vì chỉ có Quốc
hội gồm đủ cả đại biểu của quốc dân mới có toàn
quyền được. Nếu Quốc hội bầu ra một Ban Thường
trực có 10 hay 15 người mà lại giao tất cả quyền
cho thì nguy hiểm, vì Ban Thường trực sẽ có thể
giao quyền đó cho một Ban nào nhỏ hơn thay mặt;
Như vậy một ngày kia chúng ta có thể đi đến chỗ
độc tài.
- Ông Nguyễn Đình Thi:
Vậy phải định các quyền hạn cho Ban Thường trực,
tôi xin đọc lại:
1. Làm những việc của Quốc hội;
2. Giải quyết các dự án của Chính phủ;
3. Giám sát các công việc của Chính phủ;
4. Đề nghị và biểu quyết mọi vấn đề về hành
chính và tư pháp
5. Khi nào tình thế tạm yên thì triệu tập Quốc
hội ngay.
- Ông Trần Văn Cung: Riêng điều thứ 5 tôi thấy
rằng cho tới tình thế lúc nào tạm yên như thế sẽ
đưa đến chỗ lạm quyền, vì tình thế mà được tạm
yên thì có thể là còn đâu.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Vậy có cần định một thời
hạn hay không?
- Ông Nguyễn Đăng Long: Tôi xin đề nghị khi ký
hiệp ước thì Ban Thường trực bắt buộc phải triệu
tập Quốc hội.
- Đỗ Đức Dục: Có mấy trường hợp:
1. Khi nào Chính phủ làm trái với quyền lợi dân
tộc, quốc gia;
2. Khi nào Chính phủ tự ý xin từ chức;
3. Khi nào Chính phủ đồng ý với Ủy viên Kháng
chiến để ký một hiệp ước với ngoại quốc.
Ông Ngô Thế Phúc: Xin thêm một trường hợp nữa
là:
4. Khi nào đa số nghị viện yêu cầu triệu tập.
- Ông lê Tư Lành: Về chỗ đa số nghị viện, nói
thế sẽ khi có trường hợp đặc biệt khó triệu tập
nổi, vậy ta có thể chỉ lấy 1/3 hay 1/4.
- Ông Lê Văn Hòe: Tôi đề nghị khi nào 2/3 nghị
viện thì họp.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Vậy xin biểu quyết. Ai
tán thành 2/3 và ai tán thành quá bán.
(Đa số bằng lòng quá bán).
- Ông Tôn Thất Vĩ: Xin thêm một trường hợp nữa
là khi nào Ban Thường trực và Chính phủ bất đồng
ý kiến, không thể giải quyết.
- Ông Lê Huy Vân: Lúc đó không cần triệu tập
Quốc hội mà nhờ Cố vấn Tối cao đoàn giải quyết.
- Ông Nguyễn Tấn Gi Trọng:
Có 4 cơ quan: Chính phủ, Ủy viên Kháng chiến
hội, Cố vấn đoàn, Ban Thường trực của Quốc hội.
Trong 4 cơ quan đó chỉ có hai cơ quan có thể bất
đồng ý kiến. Ban Thường trực có quyền giám sát
Chính phủ, vậy khi nào có điều gì không xét nổi
thì triệu tập Quốc hội.
- Cụ Hồ Chí Minh: Tôi xin đứng về địa vị đại
biểu thành phố Hà Nội mà phát biểu ý kiến:
Xét những điều thảo luận từ nãy tới giờ thì ai
cũng đúng và cũng có chỗ không đúng. Đại biểu
cho Ban Thường trực quyền như Quốc hội, nhưng
thực ra nhiệm của Ban Thường trực ấy là:
1. Thêm ý kiến cho Chính phủ;
2. Lúc Chính phủ làm việc gì không đúng thì phê
bình; Nếu Chính phủ không nghe thì hiệu triệu
quốc dân;
3. Lúc có điều kiện thuận tiện mà Chính phủ yêu
cầu triệu tập Quốc hội thì Ban Thường trực phải
triệu tập.
Còn về quyền hạn, nếu chưa có Hiến pháp thì chưa
thể định rõ được.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Về quyền hạn của Ban
Thường trực thì có vị nào có ý kiến gì thêm?
- Ông Đoàn Phú Tứ: Theo như lời nói của Cụ Hồ
thì đứng trước Chính phủ, Ban Thường trực đại
diện cho Quốc hội, không có quyền gì cả, như thế
Chính phủ sẽ có quyền to hơn Ban Thường trực tức
là to hơn Quốc hội.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Chúng ta chưa biết có
Hiến pháp mà nói quyền ấy như thế nào, bây giờ
chỉ biết toàn quyền là ở Quốc hội. Quốc hội xét
tình thế, muốn trao quyền ấy cho cơ quan nào thì
trao, và trao trong phạm vi nào cũng là tùy Quốc
hội định đoạt.
- Ông Nguyễn Văn Chi: Tôi xin tán thành ý kiến
của Cụ Hồ, nhưng về điều thứ ba tôi nghĩ rằng
Ban Thường trực có quyền triệu tập Quốc hội, do
sáng kiến của mình, hoặc do lời yêu cầu của
Chính phủ hoặc do quá bán số nghị việc tán
thành.
- Ông Cù Huy Cận: Tôi tán thành cái ý kiến Ban
Thường trực chỉ nên có mấy quyền hạn rõ rệt. Ban
Thường trực không phải là toàn thể Quốc hội, tuy
vậy trong lúc giao nhiệm vụ kháng chiến cho Ủy
ban Kháng chiến thì Ban Thường trực cũng phải ở
đó để thay mặt Quốc hội. Sự thay mặt Quốc hội
cũng có giá trị thiết thực; Ban Thường trực là
cái giây liên lạc giữa Chính phủ Kháng chiến và
Quốc hội. Vậy tôi xin thêm vào một quyền hạn:
trong trường hợp quan trọng, Ban Thường trực cần
phải góp ý kiến. Như tuyên chiến hay đình chiến,
thì Chính phủ phải hội ý với Ban Thường trực.
Nếu không đồng ý thì Chính phủ sẽ hỏi ý kiến cơ
quan thứ ba là Kháng chiến Ủy viên Hội. Nếu Ban
Thường trực và Ủy ban Kháng chiến đồng ý thì
Chính phủ phải theo.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Tóm lại quyền hạn của Ban
Thường trực là
1. Góp ý kiến với Chính phủ;
2. Giám sát và phê bình khi nào Chính phủ phản
lại quyền lợi nhân dân;
3. Có quyền triệu tập Quốc hội khi nào:
a/ Chính phủ yêu cầu.
b/ Quá nửa số nghị viện yêu cầu;
c/ Ban Thường trực xét cần triệu tập.
4. Quyết định tuyên chiến hay đình chiến phải
hỏi ý kiến Ban Thường trực, nếu không đồng ý,
phải hỏi ý kiến Ủy ban Kháng chiến.
Trong hoàn cảnh thù trong giặc ngoài và cuộc
chiến tranh trên quy mô lớn hơn, ác liệt hơn,
quyết liệt hơn đang đến gần, thì vấn đề tổ chức,
hoạt động của Quốc hội như thế nào để đáp ứng
yêu cầu cách mạng là vấn đề có ý nghĩa lớn lao
đối với thành công của kỳ họp lịch sử này. Bước
qua vấn đề giải quyết Chính phủ liên hiệp kháng
chiến, vấn đề thành lập Ban Thường trực Quốc hội
gồm những ai và trao cho Ban Thường trực Quốc
hội những nhiệm vụ quyền hạn gì để thay mặt Quốc
hội quyết định các vấn đề của đất nước trong
điều kiện kháng chiến kiến quốc là nội dung lớn,
là nhiệm vụ hệ trọng, nhiệm vụ lịch sử của kỳ
họp đầu tiên, của khóa Quốc hội đầu tiên nhằm
thiết lập nền tảng pháp lý cho những bước tiếp
theo cho các hoạt động của Quốc hội, Chính phủ
liên hiệp kháng chiến và cũng chính là sự khẳng
định quyền tự chủ, tự quyết của dân tộc, quyền
làm chủ của nhân dân, sức mạnh đoàn kết của toàn
dân quyết tâm kháng chiến bảo vệ nền độc lập.
Sau khi đã có nhiều ý kiến phát biểu tranh luận,
một lần nữa Cụ Hồ nêu ý kiến:
Ủy ban kháng chiến chuyên môn về kháng chiến; Vì
tình thế trước khi kháng chiến hay đình chiến,
Ủy ban ấy với Chính phủ phải đồng tình rồi.
Nhưng muốn tôn trọng quyền của Ban Thường trực,
nên phải bàn với Ban Thường trực thôi; nhưng
quyền định đoạt phải giao cho Chính phủ, nếu
không thì không bao giờ giải quyết được.
- Ông Đỗ Đức Dục: Nhưng nếu quốc dân muốn dỏ
giọt máu cuối cùng thì sao.
- Cụ Hồ Chí Minh: Có nhiều trường hợp kín quốc
dân không hiểu biết được. Muốn làm được việc thì
người mà mình đã tin, phải cho người ta được
quyền hành; Có nhiệm vụ phải có quyền mới được.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Xin lấy biểu quyết: quyền
tuyên chiến hay đình chiến là ở Chính phủ.
- Ông Cù Huy Cận: Đã lập ra Ủy ban kháng chiến
mà lại giao quyền cho Chính phủ thì quốc dân sẽ
hoang mang.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Vậy không đặt vấn đề
tuyên chiến hay đình chiến nữa, nghĩa là quyết
định tuyên chiến hay đình chiến là ở Chính phủ
đồng tình với Ủy ban Kháng chiến.
Còn khi nào Chính phủ ký hiệp ước với nước ngoài
thì cần triệu tập Quốc hội để Quốc hội chuẩn y
hiệp ước đấy.
Vậy xin nhắc lại quyền của Ban Thường trực là:
1. Góp ý kiến với Chính phủ.
2. Phê bình Chính phủ và khi Chính phủ đi ngược
lại quyền lợi của dân thì có quyền hiệu triệu
quốc dân;
3. Triệu tập Quốc hội trong những trường hợp sau
đây:
a/ Khi Chính phủ yêu cầu;
b/ Khi quá nửa số đại biểu yêu cầu;
c/ Khi quá nửa ủy viên Thường trực xét thấy cần
phải triệu tập;
4. Khi tuyên chiến hay đình chiến, bắt buộc phải
được hỏi ý kiến;
5. Khi ký hiệp ước với nước ngoài phải triệu tập
Quốc hội để chuẩn y.
(Toàn thể giơ tay tán thành để kết thúc vấn đề
Ban Thường trực).
Tiếp sau việc thông qua quyền của Ban Thường
trực và biểu quyết các thành viên của Ban Thường
trực, thì chuyển sang biểu quyết nhiệm vụ và
thành viên của Ủy ban dự thảo Hiến pháp.
- Ông Nguyễn Đình Thi: Nhiệm vụ Ban đó là dự
thảo bản Hiến pháp để phiên họp sau đem trình tự
cho Ban Thường trực để Ban Thường trực trình cho
Quốc hội.
- Một đại biểu: Còn vấn đề quốc kỳ và quốc ca.
Lá cờ nền đỏ sao vàng chỉ là tạm thời, nếu đem
ra bắt quốc dân công nhận thì đó chỉ là sự bắt
ép. Vậy ta cứ tạm nhận lá cờ ấy và giao cho Tiểu
ban dự thảo Hiến pháp nghiên cứu sau, cả quốc ca
cũng vậy.
(Đa số tán thành).
- Ông Nguyễn Đình Thi: Số người định lấy vào ban
dự thảo là 11 vị
(Hội đồng giơ tay tán thành).
- Ông Nguyễn Đình Thi: Tôi xin giới thiệu danh
sách sau đây:
- Ông Tôn Quang Phiệt.
- Trần Duy Hưng
- Bà Nguyễn Thị Thục Viên
- Ông Huỳnh Bá Nhung
- Trấn Tấn Thọ.
- Nguyễn Cao Hách
- Ông Đỗ Đức Dục.
- Cù Huy Cận.
- Nguyễn Đình Thi.
- Ông Đào Hữu Dương.
- Phạm Gia Đỗ.
(Hội đồng tán thành danh sách trên).
Sau khi Quốc hội thông qua Ủy ban dự thảo Hiến
pháp và đi vào bế mạc lúc 13h 10 phút. Trước khi
bế mạc, đáp lời Cụ Ngô Tử Hạ, một lần nữa Cụ Hồ
phát biểu nêu cao tình thần đoàn kết, hướng về
thành công của kháng chiến và nhận lãnh trách
nhiệm nặng nề trước quốc dân đồng bào:
“Thưa các đại biểu, bây giờ Quốc hội tạm bế mạc
để cho tất cả anh em chúng ta đem một cái không
khí đoàn kết, một cái không khí kháng chiến, một
cái không khí kiên quyết, một cái không khí nhất
định thành công về các địa phương và công tác”
... “Tôi xin thay mặt Chính phủ cám ơn các đại
biểu. Đồng thời, chúng ta cùng hứa với nhau rằng:
Quốc hội họp lần này là Quốc hội Kháng chiến mà
Chính phủ cử ra là Chính phủ Kháng chiến. Tôi
mong rằng Quốc hội họp lần sau sẽ là Quốc hội
thắng lợi, mà Chính phủ cũng sẽ là Chính phủ
thắng lợi”.
Vậy tôi đề nghị hô khẩu hiệu:
- Kháng chiến thắng lợi!
- Kiến quốc thành công!
- Việt Nam độc lập muôn năm!
Khẩu hiệu ấy cũng là lời hiệu triệu cho một cuộc
kháng chiến trường kỳ nhất định thắng lợi, cho
một nước Việt Nam độc lập và nó là dấu chấm cho
một kỳ họp đi vào lịch sử như những trang sử đầu
tiên trong tiến trình hình thành và hoàn thiện
Nhà nước kiểu mới, Nhà nước của dân, do dân và
vì dân, Nhà nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa đang
không ngừng tranh đấu cho “dân giàu nước mạnh và
xã hội công bằng, văn minh” ngày hôm nay.
(Còn nữa)
Nguồn: Báo Người đại biểu nhân dân, số 156 ngày
31-8-2005 |
