Ước mơ nhỏ của một Anh hùng

Ghi chép của Quang Vũ

Khi còn đi học, tôi đã từng được biết về người Anh hùng Hồ Giáo – Nhân vật chính trong tác phẩm Cỏ non của nhà văn Hồ Phương. Tình cờ tôi được biết Anh hùng Hồ Giáo, vị ĐBQH ba khóa liền từ khóa IV đến khóa VI nay đã về nghỉ hưu tại một vùng ngoại ô thành phố Quảng Ngãi và tuy đã lên “lão” nhưng ông vẫn tiếp tục chăn trâu. Nhân dịp vào công tác ở Quảng Ngãi, tôi quyết tìm gặp  bằng được người Anh hùng năm xưa.

Cái nghiệp vận vào thân

Quảng Ngãi những ngày cuối năm trời se lạnh và mưa nhiều. Ngày chủ nhật, tôi quyết định đi tìm gặp ông Hồ Giáo. Ra khỏi nhà khách tôi vẫy một cuốc xe ôm và thật may anh xe ôm tên là Tường lại là người cùng quê với ông Hồ Giáo, làng Phước Lộc, xã Tịnh Sơn, huyện Sơn Tịnh. Đúng là “hữu duyên thiên lý năng tương ngộ”. Anh Tường biết nhà ông Hồ Giáo nên chỉ khoảng nửa giờ vòng vèo qua mấy con phố ngoại ô ngập nước, chúng tôi đã đến được nhà ông Hồ Giáo. Căn nhà cấp 4 của ông khiêm tốn nằm giữa khu phố ngoại ô nghèo. Chúng tôi bước vào nhà, căn nhà trống trơn, không đồ đạc đắt tiền nhưng rất sạch sẽ. Trong phòng khách, bộ bàn ghế gỗ cũ kỹ được xếp chồng một góc, còn trên tường có mấy cuốn sách dạy chăn nuôi đã vàng ố. Có lẽ đó là thứ duy nhất để tôi khẳng định là mình không bị nhầm nhà. Bởi tôi cứ nghĩ nhà của người được phong hai lần Anh hùng Lao động chắc phải có cái gì đó khác người. Căn nhà trống vắng. Tôi gọi mãi mới có một bà già quần xắn móng lợn, tay còn lấm bùn nước từ vườn sau nhà chạy ra chào. Bà tự giới thiệu bà tên Thành, vợ của ông Hồ Giáo. Qua câu chuyện của bà Thành kể thì muốn gặp ông Hồ Giáo phải lên trại trâu của tỉnh ở xã Hành Thuận, huyện Nghĩa Hành cách đây gần chục cây số.

Tạm biệt bà Thành, chúng tôi tìm đường đến trại nuôi trâu nơi ông Hồ Giáo đang làm việc. Trong cơn mưa, từ xa, anh xe ôm chỉ cho tôi thấy một người khoác ni lông, đội nón lá đang khom lưng cắt cỏ trên ruộng bảo “ông Hồ Giáo đấy, nhìn là tôi nhận ra ngay”. Ông Hồ Giáo không biết chúng tôi đến. Anh xe ôm bảo “ông ấy ấy bị nặng tai, năm nay chắc cũng ngần 80 tuổi rồi chứ đâu ít”. Tôi lặng yên một lúc ngắm nhìn ông. Ông vẫn cần mẫn cắt cỏ dưới trời mưa.

 Anh xe ôm gọi lớn, “Ông Hồ Giáo! có người đến thăm ông”. Ông ngước nhìn chúng tôi rồi cười thật hiền. Qua màn chào hỏi giới thiệu. Ông nói: “hình như chú mới Hà Nội vô”. Ông lặng đi trong giây lát, rồi nói: “Hơn 20 năm tui ở ngoài ấy, vô trong này lại nhớ miền Bắc”. Lại nhận ra anh xe ôm là người cùng làng nên ông càng thoải mái chuyện trò. Ông kể cho chúng tôi nghe về cuộc đời ông. Ông sinh năm 1929, là con cả một gia đình đông con. Từ nhỏ ông phải đi ở, làm mướn, 15 tuổi theo Việt Minh làm du kích rồi vào bộ đội Liên khu 5 chống Pháp. Sau Hiệp định Gieneve, ông tập kết ra miền Bắc. Đến năm 1960, ông được chuyển ngành về chăn nuôi bò sữa ở Nông trường Ba Vì. Từ công việc mới này ông Hồ Giáo đã nổi tiếng là người cần cù, có nhiều sáng kiến  và được Nhà nước phong tặng Anh hùng Lao động. Sau ngày đất nước thống nhất, Chính phủ ấn Độ viện trợ cho nước ta 500 con trâu sữa giống Mura. Anh hùng Hồ Giáo được cử vào Sông Bé gánh vác nhiệm vụ  nuôi trâu. 15 năm nuôi giống trâu ấn Độ, ông đã cùng Nông trường Sông Bé nhân đàn trâu Mura lên hơn 2 ngàn con, vừa nuôi lấy sữa vừa thuần hóa được chúng để cày, kéo. Với chiến công mới ông tiếp tục được Nhà nước phong tặng Anh hùng Lao động lần thứ hai.

 Có lẽ vì nhiệt huyết dành cả cho công việc chăn nuôi  nên mãi đến tuổi ngoại ngũ tuần ông mới lấy vợ. Chuyện lấy vợ của ông cũng bất ngờ. Nhân dịp về phép quê người cháu của ông giới thiệu cho ông làm quen với cô Huỳnh Thị Thành cũng là bộ đội chống Mỹ chuyển ngành. Năm ấy cô Thành đã 46 tuổi, đám cưới của hai người tổ chức ở quê thật giản dị. Cưới xong, vợ chồng ông lại mỗi người một ngả. Ông Hồ Giáo vào lại sông Bé chăn trâu, còn cô Thành lo chuyển về cơ quan mới ổn định công tác, mỗi năm đôi bận vợ chồng mới được gần gũi bên nhau. Năm 1990, ông được nghỉ hưu. Hơn nửa đời người chinh chiến, chăn bò, nuôi trâu từ Bắc chí Nam nay ông Hồ Giáo muốn được về sống ở miền quê núi ấn, Sông Trà thân thương, nơi đó có người vợ và cô con gái nhỏ đang đợi ông. Được tin Hồ Giáo nghỉ hưu, bác Phạm Văn Đồng, nguyên Thủ tướng Chính phủ mời đến nhà chơi rồi giao nhiệm vụ cho ông về quê tiếp tục nuôi trâu Mura nhân rộng phong trào chăn nuôi ở Quảng Ngãi. Và suốt từ đó đến nay, như là một cái nghiệp vận vào thân, Anh hùng Hồ Giáo tiếp tục công việc tại trại nuôi trâu của tỉnh.

Ước mơ nhỏ của một Anh hùng

 Cái cơ ngơi trại chăn nuôi nơi ông Hồ Giáo làm việc trông thật tiêu điều và vắng vẻ. Trại chỉ có 2 người làm việc, ngoài ông có thêm một thanh niên mới về làm được mấy tháng. Một già, một trẻ và ba con trâu. Gọi là trại chăn nuôi của tỉnh đặt cho sang chứ cả khu đất khoảng 2 ha chỉ có bốn ngôi nhà hai dãy chuồng trâu. Hai cái nhà kho nay đã xuống cấp mái bị sập nhiều chỗ.

Câu chuyện ông Hồ Giáo tiếp tục kể với chúng tôi trong cơn mưa về hoàn cảnh hiện tại về đàn trâu và cả ước mơ nhỏ của ông sắp tới thật chạnh lòng.  Ngày ông mang theo một tấm lòng nhiệt huyết và 15 con trâu giống Mura của bác Phạm Văn Đồng tặng nhân dân Quảng Ngãi. Để ông yên tâm nuôi trâu cho tỉnh, khi ấy lãnh đạo địa phương đã hứa giúp ông 20 triệu đồng để mua nhà nhưng đến nay lời hứa vẫn chưa được ai thực hiện. Căn nhà cấp bốn hiện gia đình ông đang ở là tiền 15 năm tiết kiệm từ khoản lương hưu ít ỏi của hai ông bà, tiền nuôi heo, trông trẻ thuê của vợ ông và một phần tiền hảo tâm tình nghĩa của các cơ quan, đơn vị nơi ông từng công tác. Xuân này ông Hồ Giáo rất vui vì hết năm con Gà này vợ chồng ông đã trả xong món nợ mua nhà.

Ở cái tuổi “cổ lai hy”, nhưng gia đình ông Hồ Giáo vẫn ít khi được sum vầy ấm cúng. Ngày ngày ông phải dậy từ sáng tinh mơ đi bộ gần chục cây số đến trại trâu làm việc đến xẩm tối  tối mới về. Còn con gái duy nhất của ông từ ngày học xong Cao đẳng Sư phạm tỉnh được ngành điều lên dạy tít trên xã rẻo cao huyện miền núi Sơn Hà, cách thành phố Quảng Ngãi cả trăm cây số chẳng mấy khi về. Đã có lúc ông đến Sở Nội vụ, Sở GD-ĐT xin cho cô con gái được về dạy gần nhà để thay ông chăm sóc sức khỏe bà nhà nhưng không được. Ông Hồ Giáo cười buồn nói: Tôi lên sở trình bày nguyện vọng được lãnh đạo động viên nhiệt tình lắm “bác là người có công, bác là bộ đội chống Pháp, là Anh hùng, cô cũng là bộ đội chống Mỹ, hai bác chỉ có một người con, Đảng, Nhà nước và chúng tôi phải lo, giúp bác chứ”, rồi thôi, đến nay cháu vẫn dạy trên đó. Nhưng điều tôi buồn hơn là sau đó có người đến bảo tôi “phải chạy 50 triệu thì cháu mới được về thành phố còn 25 triệu thì phải về các huyện đồng bằng”. Không biết thực hư thế nào nhưng tôi không đi xin cho cháu nữa vì có trẻ lại một đời tôi cũng không kiếm đâu ra tiền để chạy.

Câu chuyện lại phải tạm ngừng, đã đến giờ cho trâu ăn trưa. Ông Hồ Giáo vội đi lấy cỏ cho trâu ăn, đôi tay của ông xới cỏ rơm vẫn nhanh nhẹn và thành thục lắm. Chỉ vài phút ông đã xong việc ông tiếp tục câu chuyện dang dở.

Một điều buồn nhất của ông là đàn trâu của bác Phạm Văn Đồng cho tỉnh giao ông nuôi cứ ngày một teo tóp dần, bây giờ chỉ còn có ba con. Ông bấm đốt tay nhẩm tính đã có hơn trăm con trâu do ông nhân đàn đã được tỉnh đưa đi cấp phát cho các huyện, làm quà biếu các tỉnh bây giờ ông cũng không biết chúng có được nuôi nấng tốt hay không. Ông Hồ Giáo buồn rầu nói: “Đã lâu không có lãnh đạo nào đến thăm trại trâu để tôi bày tỏ tâm tư. Chuồng trại sập đến nơi rồi, con trâu cái cũng già lắm, có lẽ nay mai trại không còn nuôi trâu nữa”. “Chú ở ngoải vô tôi muốn nhờ chú một việc. Nếu chú gặp được ông Cao Đức Phát, ông Bộ trưởng Bộ NN và PTNT, tốt nhất là gặp được Chủ tịch Nước Trần Đức Lương nói hộ giùm tôi là mình nên giữ và phát triển giống trâu sữa Mura. Có lợi lắm. Nó vừa cho sữa, cho sức kéo, thịt lại ngon như thịt bò. Nhiều năm nuôi chúng tôi biết giống trâu này dễ nuôi, rất hợp với khí hậu nước mình”.

Tôi nói với ông rằng tôi có thể viết báo về mong ước của ông chứ khó có thể chuyển lời của bác được. Ông nhìn tôi ngập ngừng một lúc rồi nói “Thôi chú ạ có nói người ta chưa chắc đã nghe. Bây giờ người ta làm nhiều thứ ra tiền nhiều hơn, những kinh nghiệm chăn nuôi truyền thống chắc chẳng ai cần thiết nữa”. Tôi động viên ông nên viết sách về kinh nghiệm nuôi trâu, bò của ông cho lớp người sau nhưng ông lắc đầu nói ngày xưa ông mù chữ cho đến khi về nông trường Ba Vì mới được học chữ  vốn chữ nghĩa chăng được bao lăm, nói chuyện cắt cỏ, vắt sữa, hiểu được tình cảm của con trâu, con bò thì dễ chứ động đến chuyện viết lách còn khó hơn lên trời. Ông nói thêm “Mong ước lớn nhất của tôi là được tiếp tục chăm sóc những con trâu, con bò chúng hiền lành và dễ thương lắm. Tôi dự định sang Xuân xin nghỉ việc ở đây về quê giúp dân làng nuôi trâu, bò chứ ở đây chắc chẳng còn gì để nuôi buồn lắm”.

Cái ước mong thật khác lạ với người bình thường chứ không lạ đối ông Hồ Giáo một người yêu thương trâu, bò như con. Chỉ có vậy mới hiểu được việc làm phi thường của ông, ở cái tuổi gần tám mươi ông vẫn đi bộ hơn chục cây số mỗi ngày để đến chăm sóc cho đàn trâu, cho chúng ăn, tắm rửa cho chúng đúng giờ giấc. Có lẽ với ông Hồ Giáo bây giờ niềm mong ước to lớn nhất đối của ông đó là vẫn được làm công việc ông đã làm gần như trọn cuộc đời.

Trời đã xế chiều. Từ chối lời mời cơm của ông Hồ Giáo. Chúng tôi ra về. Trên đường đi, trong đầu tôi cứ đồng hiện hình ảnh Anh hùng chăn bò Hồ Giáo hồn nhiên thời trai trẻ qua những câu thơ tôi được học trong sách “... Hỏi  anh có thú gì/ Anh cười vui thú đời đi chăn bò/ Cách mạng cần việc nhỏ việc to/ Đánh Mỹ nuôi bò việc gì cũng tốt...” và hình ảnh một ông già gần tám mươi tuổi vẫn còng lưng cắt cỏ trong mưa, thật là hiếm có trên đời.

Nguồn: Báo Người đại biểu nhân dân

<< Quay lại