60 năm Quốc hội Việt Nam:

Vị thế của Công đoàn trong Quốc hội

Hồ Thức Hoà

Trong 333 đại biểu Quốc hội khoá I, có 26 đại biểu xuất thân từ công nhân, từ cán bộ công đoàn, đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của thợ thuyền như các đồng chí: Hoàng Quốc Việt, Trần Danh Tuyên, Nguyễn Công Hoà, Trương Thị Mỹ v.v...

Giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam đã có cống hiến to lớn vào thành công của cuộc tổng tuyển cử, vào sự ra đời và hoạt động của Quốc hội khoá đầu tiên. Trong ngày bầu cử (6.1.1946) đã có 38 cán bộ công đoàn hy sinh vì một nền cộng hoà trẻ tuổi, trong đó có đồng chí Nguyễn Văn Tư là Uỷ viên Tổng Công đoàn Nam Bộ kiêm Chủ tịch Uỷ ban Kháng chiến hành chính khu Sài Gòn - Chợ Lớn. 

Trên phương diện lập pháp 60 năm qua, vị thế của Công đoàn Việt Nam đã dần dần hoàn thiện và nâng cao theo cùng với sự lớn mạnh toàn diện của Quốc hội. Trong kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khoá I, có đại biểu công đoàn (đồng chí Trương Thị Mỹ) đã đề nghị Quốc hội soạn thảo Luật Công đoàn - Lao động. Đến tháng 3.1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh 29/SL quy định về chế độ lao động trên toàn cõi Việt Nam, bao gồm 187 điều, trong đó có 21 điều nói về tổ chức Công đoàn.

Sau ngày hoà bình lập lại, xuất phát từ yêu cầu của công cuộc vận động công nhân lao động, Quốc hội đã ban hành Luật Công đoàn vào năm 1957, đây là bộ luật đầu tiên nói rõ về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của một tổ chức đoàn thể trong hệ thống chính trị nước ta. Luật Công đoàn là cơ sở đầu tiên để hình thành nên Điều 10 trong Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Hiến pháp 1980, Hiến pháp 1992) là: "Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo bảo vệ quyền lợi của cán bộ, công nhân, viên chức và những người lao động khác; tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế; giáo dục cán bộ, công nhân, viên chức và những người lao động khác xây dựng và bảo vệ tổ quốc". Từ Hiến pháp của nước ta, Quốc hội đã đặt nền tảng cho địa vị pháp lý của công đoàn, cho mối quan hệ của công đoàn với Nhà nước, trong hệ thống pháp luật của nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bên cạnh vị thế lập pháp của công đoàn là vị thế mang tính đại diện cho công nhân, viên chức, lao động, của các đại biểu Quốc hội là công nhân, là cán bộ công đoàn. Là cơ quan quyền lực cao nhất, tập trung cho trí tuệ của toàn dân, nhất là của giai cấp công nhân. Trong 60 năm qua, trong Quốc hội luôn được tăng cường về số lượng và chất lượng đại biểu Quốc hội, xuất thân từ giai cấp công nhân, từ cán bộ công đoàn. Đây cũng là một vấn đề mang tính nguyên tắc trong quan điểm của Đảng, của tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một nhà nước do giai cấp công nhân lãnh đạo.

Nguồn: http://www.laodong.com.vn/new/thoisu/index.html