60 NĂM QUỐC HỘI NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Trang chủ

Bác Hồ và Đảng CSVN với QH

Quá trình hình thành và sự ra đời của QH

Nội dung và ý nghĩa của bản hiến pháp đầu tiên

Quá trình phát triển của QH qua các thời kỳ

Những thành tựu đạt được

Ảnh tư liệu

Các hoạt động kỷ niệm 60 năm QHVN

Viết về QHVN

Các số liệu

Hộp thư góp ý

"Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy".

Trích Tuyên ngôn độc lập

Chào mừng bạn đến với Website 60 năm Quốc hội Việt Nam

Cuộc tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 - Một mốc son lịch sử nhảy vọt về thể chế dân chủ

Trong Sắc lệnh về Tổng tuyển cử năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: "Tổng tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nước nhà". Cuộc Tổng tuyển cử này chính là một mốc son lịch sử nhảy vọt về thể chế dân chủ của Việt Nam.

Tổng tuyển cử ngày 6.1.1946, cuộc đấu tranh chính trị, thể hiện ý chí sắt đá và quyết tâm cách mạng của TƯ Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta. (Phần 1)

Với thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, chính quyền đã về tay nhân dân. Nhân dân ta từ đây đã được làm chủ cuộc sống của mình, không phải sống dưới ách đô hộ, thống trị của thực dân, phong kiến. Giành được chính quyền đã khó, nhưng làm thế nào để giữ được chính quyền còn khó hơn. Xác định rõ vấn đề đó, ngay từ những ngày đầu giành được chính quyền, Đảng ta và Bác Hồ vĩ đại đã đặt ra một trong những nhiệm vụ hàng đầu có tính cấp bách của cách mạng lúc bấy giờ là phải tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc hội - Cơ quan đại biểu, đại diện cao nhất cho quyền lực nhân dân. Chỉ một ngày sau khi tuyên bố nước nhà độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, ngày 3.9.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu vấn đề Tổng tuyển cử bầu Quốc dân Đại hội. Người nói “Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước ta không có Hiến pháp. Nhân dân ta không được hưởng quyền tự do dân chủ. Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ. Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công dân trai gái 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và ứng cử, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dòng giống...”.

Tổng tuyển cử ngày 6.1.1946, cuộc đấu tranh chính trị, thể hiện ý chí và quyết tâm cách mạng của TƯ Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta. (Phần 2)

Trong điều kiện đất nước đứng trước nhiều cam go, nhiều nguy nan, nhiều lực lượng, phe phái chống phá, nhưng với chiến lược, sách lược cương quyết mà mềm dẻo của TƯ Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 1.1.1946, Chính phủ lâm thời đã được mở rộng thêm nhiều thành phần của Việt quốc, Việt cách, gọi là Chính phủ Liên hiệp lâm thời. Chính phủ này đã thống nhất đặt ra nhiệm vụ hàng đầu lúc ấy là tiến hành thắng lợi cuộc Tổng tuyển cử trong toàn quốc.

Quốc hội năm đầu - Trang tư liệu hào hùng - (Phần 1)

Có một nhà Việt Nam học của Uác đã cho công bố một công trình có giá trị gây xôn xao dư luận năm 1999, đề tài nghiên cứu của ông chỉ đề cập đến một thời gian ngắn trong tiến trình lịch sử Cách mạng Việt Nam: Việt Nam năm 1946. Sở dĩ ông chọn năm 46 để tập trung cho công trình của mình vì lẽ: Đấy là khởi đầu của một nhà nước lập hiến do dân bầu ra, là thời kỳ khắc nghiệt của lịch sử cách mạng Việt nam với thù trong giặc ngoài, vận mệnh của quốc gia Đông Nam Á này như trứng đầu đẳng, là thời điểm bùng nổ xung đột xã hội và hơn tất cả là bản lĩnh của một dân tộc trước tàn khốc sinh tử và thiên tài của một chính Đảng, một lãnh tụ.

Quốc hội năm đầu - Trang tư liệu hào hùng - (Phần 2)

15 phút tạm nghỉ họp để tổ chức chính phủ? Thực ra thời gian không thể đủ làm được một việc lớn như thế, đúng như sau này Bác đã khẳng định: “Trước đây đã thương lượng, thỏa thuận với nhau vì vậy sự tổ chức mới được nhanh chóng như thế!” Có thể đó là 15 phút thư giãn sau sự giao thoa căng thẳng của các cơn sóng ngầm giữa các đảng phái với nhau, giữa những đảng phái với không đảng phái? Có thể là dấu lặng đơn của một bản nhạc sắp đến hồi cao trào? Có thể đây chính là lúc người cầm lái muốn dùng sự lặng im để đo xem còn có âm mưu gì không, toan tính gì mới không.

Quốc hội năm đầu - Trang tư liệu hào hùng - (Phần 3)

Trong biên bản khóa họp thứ nhất còn ghi rõ:

“Đứng trước tình thế nghiêm trọng, Quốc hội không thể kéo dài phiên họp và phải tạm bế mạc ngày hôm nay, vậy chúng tôi đề nghị lập một Ban thường trực để thay mặt Quốc hội, và một ban dự thảo Hiến pháp”.

Quốc hội năm đầu - Trang tư liệu hào hùng - (Phần 4)

Lịch sử Quốc hội tập 1 giai đoạn 1946- 1960 (NXB Chính trị QG, Hà Nội, 1994) do Văn phòng Quốc hội chủ trương xuất bản ở trang 82 trong đề mục dành cho giai đoạn sau kỳ họp thứ nhất viết: Quốc hội với việc củng cố Nhà nước, xây dựng nền dân chủ, thống nhất dân tộc, sẵn sàng kháng chiến trong toàn quốc. Đây là một đề mục công phu, chọn lựa kỹ càng bao quát. Song hậu thế khó mà thấy hết sự cam go của cả một quá trình và những bước đi có tính chất quyết định cho cục diện sau này. Tuy nhiên, là sách sử nên những minh chứng đưa ra ở các trang sau chúng ta có thể hình dung ra được vận nước trong những năm tháng đó.

Ban Thường trực đầu tiên của Quốc hội Khóa I trong giai đoạn kháng chiến, kiến quốc. (Phần 1)

Tổng tuyển cử ngày 6 tháng giêng năm 1946 giành được thắng lợi to lớn. Quốc hội Khóa I – Quốc hội đầu tiên của Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời. Tình hình trong nước lúc bấy giờ có những diễn biến phức tạp mới. Thực dân Pháp tăng cường chiếm đóng ở nhiều địa phương. Lực lượng Việt Quốc, Việt Cách ra sức chống phá, âm mưu lật đổ chính quyền cách mạng. Trước những khó khăn, cam go như vậy, Hồ Chủ tịch đã chỉ đạo khẩn trương chuẩn bị tổ chức kỳ họp đầu tiên của Quốc hội để tiến hành các công việc quan trọng nhằm thiết lập, củng cố chính quyền nhân dân, thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, vì lợi ích dân tộc, lợi ích quốc gia, giữ vững nền độc lập, tự do của Tổ quốc, tiến hành kháng chiến thắng lợi.

Ban Thường trực đầu tiên của Quốc hội Khóa I trong giai đoạn kháng chiến, kiến quốc. (Phần 2)

Trong điều kiện chiến tranh ngày càng lan rộng và ác liệt do thực dân Pháp cố tình cướp nước ta một lần nữa. Đáp ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19.12.1946 của Hồ Chủ tịch, để bảo đảm an toàn, bí mật, tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và bè lũ tay sai, TƯ Đảng, Chính phủ và Ban Thường trực Quốc hội cùng các cơ quan, tổ chức khác của Đảng và Nhà nước đã rời Thủ đô Hà Nội lên Việt Bắc (Tuyên Quang) để lãnh đạo nhân dân cả nước tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài và anh dũng của dân tộc.

“Nước ta do dân làm chủ” (Phần 1)

Trước hết, nói về quá trình đi đến quyết định cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên.Quá trình lãnh đạo, chỉ đạo để thực hiện cho được quyết định đó trong tình hình cực kỳ khó khăn, tiến hành Tổng tuyển cử để bầu cho được Quốc hội Khóa I, lập Chính phủ chính thức và xây dựng bản Hiến pháp đầu tiên, đặt nền móng cho chính quyền, cho Nhà nước pháp quyền.

“Nước ta do dân làm chủ” (Phần 2)

Tôi nhớ, chỉ một tuần sau, vào ngày 8.9, Bác ra Sắc lệnh về Tổng tuyển cử trong cả nước. Đến ngày 6.1, tất cả nhân dân từ già, trẻ, gái, trai như đã được quy định trong Sắc lệnh bầu cử, từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt tầng lớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo... đều có quyền bầu cử. Cuộc bầu cử đã được tiến hành dưới áp lực của quân Tưởng ở phía Bắc, dưới tiếng súng của quân Pháp ở Nam Bộ, đã có đồng bào hy sinh trong khi đi bầu cử. Như vậy cho thấy nhân dân ta tha thiết như thế nào với quyền làm chủ đất nước, quyền của người dân một nước độc lập, có chủ quyền.

“Nước ta do dân làm chủ” (Phần 3)

Nay nhìn lại Hiến pháp đầu tiên cho đến các Hiến pháp sau này, chúng ta thấy có những điều cơ bản ta đã phát triển, nhưng cũng có những điều chưa phải đã thực sự ngang tầm với Hiến pháp đầu tiên, điều này cần tiếp tục nghiên cứu. Vấn đề là làm sao thực hiện được tinh thần thực sự dân chủ, Nhà nước là công bộc của dân, nghe tiếng nói của dân, thực hiện cho được toàn dân đoàn kết.

Bác Hồ với cuộc tổng tuyển cử đầu tiên

Trước khi Tổng tuyển cử một ngày, ngày 5-1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có lời kêu gọi toàn dân đi bỏ phiếu, khẳng định: "Ngày mai, dân ta sẽ tỏ cho các chiến sĩ ở miền Nam rằng: Về mặt trận quân sự, thì các chiến sĩ dùng súng đạn mà chống quân thù. Về mặt chính trị, thì nhân dân dùng lá phiếu mà chống với quân địch. Một lá phiếu cũng có sức lực như một viên đạn".

Kỷ niệm 60 năm ngày tổng tuyển cử đầu tiên 6-1-1946: Kỳ 1: Cuộc tổng tuyển cử của lòng dân

Một ngày sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa khai sinh, Bác Hồ đã nghĩ đến việc lập một thiết chế dân chủ, cái mà trước đó trong lịch sử dân tộc ta chưa hề có, dân ta chưa hề được hưởng...

Quốc hội chất vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh

Hai phiên họp đầu tiên của Quốc hội (QH) khóa đầu tiên đều nóng bỏng, căng thẳng. Phiên họp thứ nhất đứng trước nguy cơ bị tẩy chay, còn phiên họp thứ hai, Chủ tịch Hồ Chí Minh phải trả lời chất vấn trước QH.Trong những câu trả lời, chúng tôi đặc biệt chú ý những câu trả lời của Hồ Chủ tịch, lập trường thì rõ ràng, dứt khoát, hình thức thì đôi lúc dí dỏm.

Dân chủ quá mới mẻ

TT - Thoát kiếp nô lệ, người dân VN háo hức đón chào ánh bình minh độc lập. Ngày ấy, dân chủ đối với dân ta còn quá mới mẻ. Đại đa số còn mù chữ và chưa hình dung QH là gì, nhưng đã cầm ngay lá phiếu đi bầu những người đại diện cho thể chế dân chủ đầu tiên của nước VN độc lập.

Tuổi Trẻ ghi lại hồi ức của ông Nguyễn Thiện Ngữ (đại biểu Quốc hội khóa I).

Tầm vóc lịch sử của Quốc dân Ðại hội Tân Trào

Ngày 6-1-1946, cử tri cả nước ta lần đầu tiên tham gia Tổng tuyển cử, bầu đại biểu Quốc hội khóa I. Tiến tới kỷ niệm 60 năm Quốc hội Việt Nam (6-1-1946 - 6-1-2006), báo Nhân Dân mở chuyên mục: "60 năm Quốc hội Việt Nam" nhằm góp phần ôn lại quá trình hình thành, phát triển, khẳng định những thành tựu mà Quốc hội Việt Nam đạt được trong 60 năm qua.

Quốc hội với sự nghiệp đấu tranh thống nhất Tổ quốc

Hiến pháp năm 1959 đã khẳng định: "Ðất nước Việt Nam là một khối Bắc Nam thống nhất không thể chia cắt" và "Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một nước thống nhất gồm nhiều dân tộc".

Quốc hội mạnh, Chính phủ mạnh

Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Bác Hồ gửi thư cho chính quyền các cấp, Bác căn dặn: "Dân là chủ, Chính phủ chỉ là đầy tớ của dân".

Trang 1 [2] 3 4 5 6

Trở về đầu trang

© 2006 Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Trung tâm TT-TV-NCKH & Trung tâm Tin học thuộc VPQH

Phối hợp với Công ty Cổ phần Minh Việt thực hiện