60 NĂM QUỐC HỘI NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Đến dự với buổi gặp mặt có: nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười; Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phạm Thế Duyệt; Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cùng đông đảo các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, các thế hệ đại biểu Quốc hội từ khóa I đến nay.

Tại buổi họp mặt, các đại biểu đã ôn lại những kỷ niệm sâu sắc trong 60 năm hoạt động Quốc hội Việt Nam, nhớ về cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.

Có thể thấy, tiền thân của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chính là Quốc dân Đại hội Tân Trào (Tuyên Quang). Trên cơ sở những quyết sách của Quốc dân Đại hội, chúng ta đã tiến hành cách mạng Tháng Tám thành công và sau đó ngày 6/1/1946 đã tiến hành tổng tuyển cử trong cả nước bầu Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Chính vì vậy, ngày 6/1/1946 đã ghi vào lịch sử Việt Nam một mốc son chói lọi.

Ngày toàn toàn thể nhân dân Việt Nam từ miền xuôi đến miền ngược, từ miền Bắc đến miền Nam, từ nông thôn đến thành thị, không phân biệt gái trai, giàu nghèo, tôn giáo, nòi giống, giai cấp, đảng phái từ 18 tuổi trở lên đều tham gia cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa I, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất đầu tiên của chính quyền nhân dân.

Ở Nam bộ, tuy cuộc bầu cử phải diễn ra dưới bom đạn ác liệt của quân thù, song đã thành công tốt đẹp. Thắng lợi rực rỡ của cuộc bầu cử đã khẳng định về mặt pháp lý quyền làm chủ của nhân dân ta, từ địa vị nô lệ đứng lên giành độc lập, tự tổ chức ra nhà nước của mình, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Thắng lợi của cuộc tổng tuyển cử đầu tiên, với sự ra đời của bản Hiến pháp năm 1946 đã mở ra một trang sử nới của dân tộc, với một hệ thống chính quyền thống nhất, mở ra một trang sử mới của dân tộc ta, với một hệ thống chính quyền thống nhất, hoàn toàn đầy đủ về mặt pháp lý để đại diện cho nhân dân Việt Nam về mặt đối nội và đối ngoại.

Nhìn lai chặng đường 60 năm đã qua, Quốc hội Việt Nam đã trải qua gần 11 nhiệm kỳ hoạt động. Dù ở mỗi thời điểm, hoàn cảnh lịch sử khác nhau, nhưng Quốc hội đã có những đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng chung của đất nước, của nhân dân.

Quốc hội khóa I với bản Hiến pháp đầu tiên (Hiến pháp 1946) là khóa Quốc hội đặc biệt, kéo dài gần 15 năm, hoạt động trong điều kiện cả nước vừa phải hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc, vừa thực hiện từng bước cải cách dân chủ, góp phần quan trọng vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, kết thúc thắng lơi bằng chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời tiếp tục đấu tranh giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà.

Quốc hội các khóa II, III, IV, V được tổ chức theo Hiến pháp năm 1959, hoạt động trong thời kỳ “tất cả cho tiền tuyến” “tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, đã có những đóng góp to lớn vào việc hoàn thành nhiệm vụ xây dựng, khôi phục kinh tế ở miền Bắc, trở thành một hậu phương vững chắc để đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở miền Nam. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Việt nam đã tổ chức thành công cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa VI, Quốc hội chung cho cả nước. Quốc hội cũng đã thông qua bản Hiến pháp mới - Hiến pháp 1980. Sự kiện lịch sử có ý nghĩa rất trọng đại này đã mở đầu cho bước phát triển mới trong quá trình đi lên của đất nước. Từ đây, Quốc hội bước vào xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất để xây dựng chính quyền ở miền Nam và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước. Các khóa Quốc hội tiếp theo (khóa VII và khóa VIII) cũng được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp 1980, đã góp phần quan trọng chèo lái con thuyền đất nước vượt qua những khó khăn, những thăng trầm của lịch sử trong nước cũng như quốc tế.

Thành tựu nổi bật nhất của Quốc hội khóa VIII là đã thông qua bản Hiến pháp 1992, Hiến pháp của thời kỳ đổi mới phù hợp với tình hình đất nước và xu thế tiến bộ của thời đại. Đại Quốc hội khóa IX, X, Quốc hội của thời kỳ đổi mới, đã phát huy những thành tựu đạt được của các khóa trước, tiến hành tương đối đồng bộ, khẩn trương và có hiệu quả trên quy mô rộng lớn các hoạt động nhằm thực hiện chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ do Hiến pháp và Luật tổ chức Quốc hội quy định: lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới.

Kế thừa truyền thống tốt đẹp và những thành tựu to lớn, Quốc hội khóa XI đã có những đổi mới quan trọng. Số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách được tăng lên và lần đầu tiên được quy định rõ trong Luật (25% so với tổng số đại biểu Quốc hội). Cơ cấu, tổ chức của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội đã và đang được nghiên cứu để có những quy định phù hợp. Quy trình xây dựng pháp luật cũng rất được quan tâm đổi mới để vừa nâng cao chất lượng các luật, vừa giảm được thời gian thông qua các dự án luật tại kỳ họp Quốc hội. Hoạt động giám sát cũng đang từng bước được cải tiến, đổi mới để tăng cường hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời tăng cường các hoạt động nhằm mở rộng quan hệ với Quốc hội các nước, các tổ chức quốc tế vì hòa bình, hữu nghị và hợp tác, phát triển.

Nhìn lai chặng đường 60 năm của Quốc hội Việt Nam, cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất ngày càng thực hiện tốt hơn, chất lượng và hiệu quả hơn ba chức năng cơ bản là: lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, thông qua việc không ngừng hoàn thiện và đổi mới tổ chức cũng như phương thức hoạt động. Qua những kết quả hoạt động của mình, Quốc hội đã ngày càng xứng đáng với niềm tin và đáp ứng lòng mong đợi của nhân dân.