Phát biểu của Chủ tịch nước Trần Đức Lương tại Phiên khai mạc Đại hội đồng lần thứ 23 Liên minh Nghị viện ASEAN (AIPO)
(Hà Nội, ngày 9 tháng 9 năm 2002)

Thưa Ngài Nguyễn Văn An, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch Liên minh Nghị viện ASEAN (AIPO),

Thưa các Ngài Trưởng đoàn,

Thưa các vị đại biểu,

Thưa Quý bà, Quý ông,

Trước hết, thay mặt Nhà nước nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nhân danh cá nhân, tôi xin nhiệt liệt chào mừng các vị khách quý đã đến Thủ đô Hà Nội dự Đại hội đồng lần thứ 23 của Liên minh Nghị viện ASEAN (AIPO).

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn quý vị đã dành cho tôi vinh dự được phát biểu tại phiên khai mạc trọng thể này.

Ngay sau khi Việt Nam gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á (ASEAN), Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cũng chính thức tham gia Liên minh Nghị viện Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam á (AIPO) và từ tháng 9 năm 2001, Quốc hội Việt Nam đã đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Đại hội đồng AIPO. Đây vừa là vinh dự lớn lao, vừa là trách nhiệm nặng nề của Quốc hội và nhân dân chúng tôi. Tôi mong rằng, với sự hợp tác chặt chẽ của quý vị, Đại hội đồng AIPO lần thứ 23 sẽ thành công tốt đẹp, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp duy trì hòa bình, ổn định, tăng cường liên kết khu vực, mở rộng hợp tác nhiều mặt giữa các nước thành viên ASEAN và các nước đối thoại, phục vụ thiết thực cho việc củng cố ASEAN, nâng cao vị thế của Hiệp hội trên thế giới.

Tôi xin chúc mừng các quý vị nhân dịp AIPO tròn 25 năm tuổi. Trong một phần tư thế kỷ tồn tại và phát triển, AIPO đã thể hiện sáng tỏ vai trò quan trọng, tính năng động cao và đã có những đóng góp rất quy báu vào việc tăng cường hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, tích cực hỗ trợ Chính phủ các nước thành viên ASEAN mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, giải quyết những vấn đề cấp bách về chính trị, an ninh, kinh tế, tài chính, xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân. Qua mối quan hệ ngày càng được mở rộng với Nghị viện các nước khác, AIPO góp phần có ý nghĩa vào việc nâng cao hình ảnh và uy tín của ASEAN trên thế giới. Đó là những thành quả rất đáng tự hào không chỉ của AIPO mà của tất cả các nước ASEAN.

Thưa Quý Ngài,

Thưa Quý bà, Quý ông,

Đại hội đồng AIPO lần thứ 23 diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều diễn biến phức tạp mới, đòi hỏi từ phía các nước ASEAN những nỗ lực to lớn hơn nữa để đưa Hiệp hội phát triển theo đúng tôn chỉ, mục đích và những nguyên tắc cơ bản đã được nhất trí, tạo môi trường khu vực và quốc tế thuận lợi để từng nước thành viên cũng như cả Hiệp hội vũng bước tiến vào thập kỷ đầu của Thiên niên kỷ mới.

Hoà bình và ổn định luôn luôn là khát vọng của các dân tộc, là điều kiện thiết yếu cho sự phát triển. Điều đó càng đúng với Đông Nam Á - một khu vực từng chịu nhiều đau khổ do chiến tranh, xung đột gây ra. Những năm qua, các nước chúng ta đã kiên trì phấn đấu cho hòa bình và ổn định trong khu vực, thông qua việc tạo dựng và phát triển mối quan hệ láng giềng hữu nghị giữa các nước thành viên và với các nước ngoài ASEAN trên tinh thần tôn trọng độc lập, chủ quyền và không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, hợp tác cùng có lợi, giải quyết bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng hoà bình. Tuy nhiên, trong khu vực chúng ta còn tiềm ẩn nhiều nhân tố có thể gây mất ổn định. Bên cạnh đó, các vấn đề an ninh như nạn khủng bố, ma tuý, buôn bán phụ nữ và trẻ em, cướp biển... có xu thế gia tăng đe dọa an ninh, ổn định khu vực, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực tới sự phát triển kinh tế - xã hội và cuộc sống của người dân ở các nước.

Để đối phó với những thách thức đó, chúng ta cần tăng cường đoàn kết, thống nhất và thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác trong và ngoài ASEAN trên tinh thần hiểu biết, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau. Đây chính là phương cách tốt nhất để giữ vũng hòa bình, ổn định, tạo thuận lợi cho sự phát triển phồn vinh.

Là những cơ quan lập pháp, các Quốc hội thành viên cũng như AIPO nói chung có tiếng nói và vị trí rất quan trọng trong những nỗ lực chung này. Tôi vui mừng nhận thấy đây cũng là một chủ đề lớn của Đại hội đồng lần này; và chắc rằng Đại hội đồng sẽ đưa ra nhiều ý tưởng, sáng kiến mới để góp phần làm cho hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á trở nên vững chắc và lâu dài.

Chúng ta sống trong một thế giới đầy biến động không chỉ về chính trị mà cả kinh tế. Kinh nghiệm của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính khu vực năm 1997 - 1998 cũng như những diễn biến gần đây sau sự kiện 11 tháng 9 ở Mỹ, cùng với sự cạnh tranh gay gắt về kinh tế, thương mại và thu hút đầu tư ở khu vực và trên thế giới cho thấy, ASEAN cần phải đẩy mạnh hơn nữa sự liên kết khu vực, nâng cao khả năng cạnh tranh của ASEAN. Theo hướng đó, ASEAN đã đề ra Sáng kiến liên kết ASEAN, thực hiện một số dự án như mạng đường bộ ASEAN, tiến hành nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Singapore nối với Côn Minh, dự án nối mạng lưới điện, mạng đường ống khí đốt khu vực, đồng thời rút ngắn thời gian hoàn thành khu vực mậu dịch tự do ASEAN, khu vực đầu tư ASEAN. Việc tăng cường hợp tác trong khuôn khổ các tam giác, tứ giác phát triển là một biện pháp quan trọng nữa của ASEAN theo hướng nói trên.

Bên cạnh nỗ lực của các Chính phủ ASEAN, chúng tôi mong đợi AIPO sẽ góp phần tích cực vào việc thúc đẩy liên kết khu vực, nhất là liên kết kinh tế, tiếp thêm sức mạnh cho Hiệp hội.

Do hoàn cảnh khách quan, giữa các nước thành viên ASEAN, nhất là giữa các nước thành viên cũ và mới có sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế, gây trở ngại cho sự phát triển và sự hợp tác trong ASEAN. Việc nhanh chóng thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển kinh tế vừa là một đòi hỏi cấp bách, vừa là một mục tiêu lâu dài được ASEAN coi là một ưu tiên cao. ASEAN đã và đang tiến hành nhiều biện pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu này, như xây dựng Lộ trình tổng thể về liên kết khu vực (RIA) với ba trụ cột chính là thu hẹp khoảng cách phát triển, tăng cường hợp tác kinh tế, và thúc đẩy liên kết kinh tế; kế hoạch 6 năm nhằm hỗ trợ các nước thành viên mới trên 4 lĩnh vực ưu tiên là: phát triển kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực, công nghệ thông tin và thúc đẩy liên kết kinh tế khu vực. Với tinh thần tương trợ lẫn nhau, 6 nước thành viên cũ của ASEAN đã tự nguyện dành ưu đãi cho sản phẩm của các nước Việt Nam, Lào, Căm-pu-chia và My-an-ma xuất sang các nước thành viên cũ theo Chương trình ưu đãi Hội nhập ASEAN, đồng thời có những chương trình hỗ trợ kỹ thuật song phương nhằm hỗ trợ các thành viên mới hội nhập khu vực.

Chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác, giúp đỡ quý báu đó và mong rằng các nhà lập pháp trong các nước ASEAN góp phần thúc đẩy phương hướng này.

Với nhận thức con người là mục tiêu cuối cùng, đồng thời là nhân tố bảo đảm thành công của các Chương trình phát triển, Hiệp hội của chúng ta đã dành mối quan tâm lớn lao cho công cuộc phát triển con người thông qua nhiều biện pháp như xoá đói giảm nghèo, mở mang giáo dục, phòng chống bệnh tật, đặc biệt là HIV/AIDS và các bệnh truyền nhiễm, nâng cao vai trò phụ nữ, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân... Tuy chúng ta đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân các nước chúng ta đã được cải thiện đáng kể, nguồn nhân lực có những bước phát triển đáng kể, địa vị của phụ nữ không ngừng được nâng cao, nhưng nghèo đói, bệnh tật, nạn buôn bán phụ nữ, trẻ em, tình trạng bạo lực đối với phụ nữ... vẫn tồn tại, đòi hỏi các nước trong khu vực phải hoàn thiện hơn nữa hệ thống luật pháp, xây dựng và thực hiện nhiều chính sách phát triển, dành thêm nhiều nguồn lực hơn nữa để giải quyết những vấn đề trên. Chính nhân tố con người sẽ giúp ASEAN vượt qua thách thức, đạt được mục tiêu trong Chương trình hành động Hà Nội và Tầm nhìn 2020 để trở thành “một nhóm hài hòa các dân tộc Đông Nam Á có quan hệ rộng mở với bên ngoài, sống trong hòa bình, ổn định và thịnh vượng, gắn bó với nhau bằng quan hệ đối tác trong phát triển năng động và trong một cộng đồng các xã hội đùm bọc lẫn nhau”.

Chúng tôi hy vọng rằng AIPO dành mối quan tâm cho việc thực hiện những nhiệm vụ cao cả này.

Thưa Ngài Chủ tịch,

Thưa quý vị đại biểu,

ASEAN vừa bước qua tuổi 35. Những nỗ lực của ASEAN trong những thập kỷ qua trên con đường hướng tới tương lai tốt đẹp hơn có sự góp sức hết sức quý báu của AIPO và quý vị.

Là đại biểu cho ý chí, nguyện vọng và lợi ích của nhân dân các nước ASEAN, quý vị có điều kiện thuận lợi để khuyến khích người dân ủng hộ và tham gia rộng rãi vào các nỗ lực của các nước thành viên, phấn đấu cho một ASEAN đoàn kết, thống nhất trong đa dạng, phát triển năng động và đồng đều.

Là các nhà lập pháp, quý vị đóng vai trò then chốt trong việc tạo dựng các khuôn khổ pháp lý cho sự hợp tác và liên kết khu vực, cho tiến trình hội nhập khu vực của các nước thành viên.

Là những người giám sát việc thực thi các chính sách phát triển, quý vị có điều kiện thúc đẩy việc thực hiện có hiệu quả các cam kết của Chính phủ các nước thành viên ASEAN đối với tiến trình liên kết khu vực.

Tôi tin tưởng chắc chắn rằng, Đại hội đồng lần này sẽ thảo luận và đề ra những biện pháp thiết thực nhằm cùng các Chính phủ thành viên ASEAN biến các chương trình ưu tiên lớn của Hiệp hội chúng ta thành hiện thực. Với tinh thần đó, tôi xin chúc Đại hội đồng lần thứ 23 Liên minh Nghị viện ASEAN tại Hà Nội thành công tốt đẹp, tiếp thêm nguồn lực cho ASEAN vững bước tiến vào Thiên niên kỷ mới.

Xin cảm ơn Ngài Chủ tịch và các vị đại biểu.