Đây là lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai tổ chức Đại hội đồng AIPO-23, đúng vào dịp kỷ niệm lần thứ 25 Ngày Thành lập AIPO và lần thứ 35 Ngày Thành lập ASEAN.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Chủ tịch AIPO Nguyễn Văn An nhấn mạnh: ''Suốt một phần tư thế kỷ qua, AIPO luôn là động lực tăng cường sự hợp tác giữa nghị viện các nước ASEAN. Thông qua các cuộc gặp gỡ trong khuôn khổ AIPO, giữa nghị sĩ các nước ASEAN và với nghị sĩ các nước đối thoại đã hình thành các mối quan hệ trực tiếp, từ đó, chúng ta vượt lên sự cách biệt về ngôn ngữ, văn hoá và ý thức hệ, cùng trao đổi thẳng thắn và sâu sắc các vấn đề cùng quan tâm. Trên cơ sở đó, ở phạm vi quốc gia, các nghị sĩ tham gia một cách có hiệu quả vào việc giám sát và hỗ trợ mạnh mẽ chính phủ nước mình trong quá trình thực hiện các cam kết trong ASEAN, xây dựng các hành lang pháp lý cho quá trình hội nhập của đất nước và cùng chính phủ hoạch định chính sách hợp lý của mỗi quốc gia''.

Với mục tiêu của Tầm nhìn 2020 và Chương trình Hành động Hà Nội, AIPO -23 đã hoạch định mục tiêu hợp tác và phát triển mang tính chiến lược: Bảo đảm hoà bình, ổn định về chính trị, an ninh; tăng cường hội nhập quốc tế và khu vực; hợp tác phát triển trong khu vực; phát huy nội lực, thu hẹp khoảng cách, xoá đói nghèo; phấn đấu vì một ASEAN thịnh vượng, phát triển bền vững, giữ gìn bản sắc văn hoá.

Trong từng bước đi của ASEAN cũng như AIPO nhằm thực hiện chiến lược ấy, VN đã có những đóng góp to lớn và để lại dấu ấn đặc biệt trên cương vị chủ tịch của mình trong lịch sử 25 năm phát triển của AIPO.

Phát biểu chào mừng các vị đại biểu Đại hội đồng AIPO-23, Chủ tịch Nước Trần Đức Lương nhấn mạnh: ''Việc nhanh chóng thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển kinh tế là đòi hỏi cấp bách, được ASEAN coi là một ưu tiên cao. ASEAN đã và đang tiến hành nhiều biện pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu này. Bên cạnh nỗ lực của các chính phủ ASEAN, chúng tôi mong đợi AIPO sẽ góp phần tích cực vào việc thúc đẩy liên kết khu vực, nhất là liên kết kinh tế, tiếp thêm sức mạnh cho hiệp hội''.

Những thách thức phải vượt qua

Trước thềm Hội nghị AIPO-23, đại biểu các nước thành viên AIPO cũng như các nước quan sát viên, các bên đối thoại đều cho rằng: Bối cảnh khu vực và thế giới đang diễn biến phức tạp, tác động trực tiếp đến ASEAN cũng như AIPO. Ngay lúc này ASEAN và AIPO đang phải đối mặt với những trở ngại về sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế...Bên cạnh đó, các vấn đề an ninh như nạn khủng bố, ma tuý, buôn bán phụ nữ và trẻ em, cướp biển...có xu thế gia tăng đe doạ an ninh, ổn định khu vực. Trưởng đoàn Campuchia Norodom Ranariddh cho rằng: Chúng ta đang phải đối mặt với những nguy cơ về an ninh khu vực, tội phạm, vấn đề môi trường, thay đổi khí hậu và hàng loạt các vấn đề khác.... Ông Akbar Tanjung, Trưởng đoàn Indonesia nhận định: Vấn đề hợp tác kinh tế, thu hẹp khoảng cách phát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ, hay như vấn đề thực hiện AFTA cũng là những thách thức, đòi hỏi sự hợp tác toàn diện giữa các nước thành viên. Phó Chủ tịch Quốc hội Trương Quang Được - Trưởng đoàn VN nhấn mạnh: ''Chống khủng bố đang là mối quan tâm hàng đầu trên các diễn đàn quốc tế, và ASEAN không nằm ngoài xu thế đó''.

Ông Trương Quang Được còn đề nghị AIPO tích cực cùng chính phủ các nước thành viên phối hợp với Trung Quốc sớm ra tuyên bố về hành vi ứng xử của các bên tại biển Đông và kêu gọi sự hợp tác của nghị viện các nước thành viên AIPO, các nước quan sát viên và các nước đối thoại ủng hộ nguyện vọng sớm gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) của VN, Lào, Campuchia.

Tại kỳ họp lần này, AIPO đã thành lập các uỷ ban và diễn đàn để thảo luận các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội, tổ chức nhằm tìm ra những biện pháp hữu hiệu vượt qua những thách thức đó. Đặc biệt, AIPO cũng đưa ra chủ đề  cho các buổi đối thoại với các nước quan sát viên nhằm tìm kiếm sự hợp tác trong việc giải quyết những vấn đề liên quan.

Chiều 9.9, Chủ tịch AIPO Nguyễn Văn An đã trao Giải thưởng AIPO cho Giáo sư Prasop Ratanakorn (Thái Lan), ông M.Kharis Suhud (Indonesia), ông M.Garcia (Philippines), đại diện của ông Dato K. Pathmanaban (Malaysia), vì những cống hiến cho AIPO.