Ông Vũ Mạnh Kha hiện ở Phúc Lâm, Mỹ Đức (Hà Nội) kể lại: 7h sáng 6/1/1946, tiếng trống, chuông, chiêng... cùng vang dậy, báo hiệu ngày hội tổng tuyển cử đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Tất cả phố phường Thủ đô đều rợp cờ, áp phích, băng rôn. Thủ đô thức dậy cùng những tiếng hô khẩu hiệu, những bài ca cách mạng. Các điểm bầu cử đều được trang hoàng trang trọng. Giọng ông Kha hào hứng: “Ở quê khi đó rất vui, trống rong cờ mở, lần đầu tiên có cờ hoa, khẩu hiệu, cổ động. Từ xưa làng xóm làm gì có chuyện đó".

Là một cán bộ Việt Minh, được phân công tuyên truyền, vận động nhân dân đi bầu cử, ông Nguyễn Ngọc Diệp hoạt động ở huyện Bất Bạt (Sơn Tây), nay là huyện Ba Vì (Hà Nội) kể rằng, cuộc vận động cũng gặp khó khăn. Nhân dân ta đa số không biết chữ nên phải công khai cho nhân dân biết nên bầu thế nào, tốt nhất là bầu cho những người cách mạng, là những người trung thành nhất, bảo vệ quyền lợi cho nhân dân.

Để tổ chức Tổng tuyển cử thành công, những cán bộ Việt Minh như ông Diệp dựa vào dân, các chi bộ, đoàn thể. Ông Nguyễn Ngọc Diệp nhớ lại: “Ngày đó vui lắm, ai cũng lần đầu tiên được tự đi bầu, tự mình viết lấy phiếu bầu, không viết được thì nhờ người khác viết. Mọi người sung sướng lắm bởi được tỏ tấm lòng của mình với đất nước, đối với Cụ Hồ và trách nhiệm với dân trong cuộc đời”.

Ông Nguyễn Văn Trân, nguyên Bí thư TƯ Đảng, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội là một trong số ít đại biểu Quốc hội khóa I hiện còn sống. Tóc đã bạc, mắt đã mờ và chân đã chậm, nhưng ông Trân vẫn còn nhớ như in ngày tổng tuyển cử đầu tiên. Ông nhớ vì đây là sự kiện thiêng liêng của cuộc đời mình khi được đứng trong hàng ngũ 403 đại biểu tiêu biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Ông Trân kể, điều ông tâm nguyện là cố gắng làm tốt chức năng, nhiệm vụ của người đại biểu Quốc hội. Do hoàn cảnh đặc biệt của đất nước, cuộc Tổng tuyển cử không chỉ là cuộc vận động chính trị thông thường, mà thực chất là một cuộc đấu tranh chính trị. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử phát triển của Việt Nam, đó là thời kỳ nước ta có một Quốc hội dân tộc thống nhất.

Ông Nguyễn Văn Trân nói: “Tất nhiên mình vui hơn nhiều người khác. Lúc bấy giờ tôi ở Nam Định. Dân ta ai cũng mong có một cuộc tổng tuyển cử. Đây là tuyển cử tự do, đầu tiên của các nước Đông Nam Á. Mặc dù lúc bấy giờ chiến tranh đã nổ ra ở Nam bộ nhưng ta quyết định chiến tranh vẫn tổ chức”.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Bác Hồ đã chỉ đạo phải tập trung tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử. Mặc dù trong điều kiện thù trong giặc ngoài, chính quyền cách mạng còn rất non trẻ, biết bao khó khăn chồng chất, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, cuộc Tổng tuyển cử đã thành công tốt đẹp, cử tri cả nước đã bầu được 403 đại biểu vào Quốc hội. Đây là sự kiện hết sức trọng đại, có thể nói là mốc son quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới về thể chế chính trị ở nước ta về xây dựng chế độ dân chủ cộng hòa.

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Tài Lương, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XI cho biết: Ông rất tự hào kế thừa thành quả ngày Tổng tuyển cử đầu tiên, để từ đó cố gắng phấn đấu là người đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Ông Nguyễn Tài Lương  nói: “Tự hào nhất của toàn nhân dân Việt Nam đó là cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội đầu tiên và xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân. Chính nhà nước đó đứng mũi chịu sào lái con thuyền Việt Nam vượt qua gian khổ, thắng giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm và đi theo con đường Bác Hồ đã chọn. Các thế hệ đại biểu Quốc hội chúng tôi tự hào kế thừa một cách xứng đáng những thành tựu đã đạt được”.

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra triển vọng của một thời kỳ mới, thời kỳ đất nước ta có một Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, một bản Hiến pháp cách mạng. Thắng lợi Tổng tuyển cử 6/1/1946 càng khẳng định niềm tin tuyệt đối của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh vào tinh thần yêu nước của nhân dân ta./.