Tham luận của Đoàn Đại biểu tỉnh Đắk Lắk tại Đại hội lần thứ XI của Đảng: Tăng cường đoàn kết các dân tộc, tập trung phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường 

...Đắk Lắk có diện tích tự nhiên hơn 13.125km2, gồm 15 đơn vị hành chính: 13 huyện, 01 thị xã và thành phố; có 184 xã, phường, thị trấn; 2.434 buôn, thôn, tổ dân phố, trong đó có 606 buôn đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ; đồng bào theo các tôn giáo chiếm khoảng 25% dân số. Đắk Lắk có 73 khi đường biên giới giáp tỉnh Mondunklri - Vương quốc Campuchia, dân số hơn 1,75 triệu người, gồm 41 dân tộc, trong đó dân tộc thiểu số chiếm 33,3% dân số.

...Đoàn kết là truyền thống vô cùng quý báu của dân tộc ta, trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước Chủ tịch Hồ Chi Minh đã kế thừa truyền thống quý báu đó của dân tộc và còn nâng nó lên một tầm cao mới, trở thành tư tưởng, chiến lược của cách mạng Việt Nam. Bác luôn nhấn mạnh: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, thành công, thành công, đại thành công”. Trong Di chúc để lại cho toàn Đảng toàn dân, Người dặn: “Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phần đấu xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”. Quán triệt tư tưởng của Bác Hồ, trong quá trình lãnh đao cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã kiên trì những nguyên tắc về đại đoàn kết các dân tộc; đồng thời đã vận dung và phát triển sáng tạo tư tưởng của Người cho phù hợp với thời đại.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Đắk Lắk đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, xác định đại đoàn kết dân tộc là vô cùng quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với cách mạng Việt Nam nói chung, đối với Tây Nguyên và Đắk Lắk nói riêng.

Những năm qua dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng bộ, chính quyền, các tổ chức chính trị, xã hội, nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có bước phát triển nhanh, nhất là về xây dựng kết cấu hạ tầng: giao thông, điện, thủy lợi, trường học, trạm y tế, thông tin liên lạc. Được tạo điều kiện về đất sản xuất, nhà ở, vốn, hướng dẫn kỹ thuật đại bộ phận đồng bào đã yên tâm sản xuất, tỷ lê hộ nghèo đói giảm rõ rệt một số hộ đã vươn lên làm giàu chính đáng. Đối với những vùng có khó khăn về đất sản xuất, một số doanh nghiệp cà phê, cao su, cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp đã đưa lao động là người đồng bào dân tộc thiểu số vào làm công nhân tạo thu nhập ồn định, cải thiện đời sồng.

Đến nay, Đắk Lắk đã hoàn thành 4 mục tiêu của Chương trình 132, 134 về giải quyết đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ; triển khai xây dựng gần 13 ngàn căn nhà cho hộ nghèo theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đạt trên 90% kế hoạch.

Vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể trong tập hợp, đoàn kết, giáo dục các tầng lớp nhân dân ngày càng được chú trọng, có hiệu quả thiết thực. Thực hiện tốt chủ trương kết nghĩa giữa cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, một số địa phương người Kinh với thôn, buôn đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó tăng cường đoàn kết tạo sự gần gũi, thân thiện, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau.

Đắk Lắk có trên 25% đồng bào theo các tôn giáo, nhìn chung các chức sắc, tín đồ các tôn giáo, đều có lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của chính quyền. Đảng bộ Đắk Lắk luôn nhận thức sâu sắc rằng mọi chủ trương, chính sách, nhiệm vụ cũng như trong tổ chức thực hiện ở các cấp uỷ chính quyền phải luôn xuất phát từ lợi ích của nhân dân, thực sự tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân theo đúng pháp luật; chống thái độ phân biệt, định kiến.

Qua 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV Đáng bộ tỉnh đã thu được nhiều kết quả quan trọng. Nền kinh tế của tỉnh tiếp tục phát triển, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của Đắk Lắk đạt 12,1 %, cơ cấu kinh tế cơ cấu lao động, cơ cấu đầu tư chuyển dịch theo hướng tích cực. Nông nghiệp chuyển dịch theo hướng tập trung chuyên canh, quy mô lớn; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ đã có bước phát triển khá nhanh, phát huy được lợi thế của địa phương; thu ngân sách đạt và vượt kế hoạch đề ra, bình quân hàng năm tăng 23,94%. Các thành phần kinh tế tiếp tục phát triển, hoạt động có hiệu quả. Diện mạo đô thị nông thôn có nhiều khởi sắc.

Văn hóa, xã hội có tiến bộ, trình độ dân trí, đời sống của các tầng lớp nhân dân được nâng lên, tỷ lệ hộ nghèo từ 27,55% (năm 2005) xuống còn 10% (năm 2010). Công tác quốc phòng - an ninh được tăng cường, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở thường xuyên được củng cố, kiện toàn, cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

...Trong thời đại ngày nay, phát triển kinh tế phải đi đôi với giữ gìn sự lành mạnh về xã hội và sự trong sạch về môi rường. Bảo vệ môi trường đã trở thành một vấn đề trọng yếu của toàn cầu và đang được nhiều quốc gia trên thế giới đặt thành quốc sách. Bảo vệ môi trường đã trở thành một nội dung quan trọng của các chiến lược và kế hoạch phát triển nền kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Nếu không đặt trúng vị trí của bảo vệ môi trường thì không thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững và bước nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Nhận thức được vấn đề này, trong lãnh đạo, chỉ đạo quá trình đầu tư xây dựng phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội ở Đắk Lắk , Đảng bộ, các cấp uỷ chính quyền luôn chủ trọng đến công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường và giữ gìn những giá trị truyền thống văn hoá đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các tổ chức, cá nhân về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc giữ gìn, bảo vệ môi trường được nâng lên. Trong các chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của các cấp, các ngành đều có tính đến việc bảo vệ môi trường, sự tác động môi trường và sự phát triển bền vững. . . Đắk Lắk đã hình thành bộ máy quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, từ tỉnh đến cấp huyện đi vào hoạt động ổn định. Hoạt động giám sát, quan trắc và cảnh báo về ô nhiễm môi trường; kiểm tra giải quyết đơn thư, khiếu nại về môi trường được thực hiện thường xuyên và khá kịp thời. Công tác thông tin, truyền thông nâng cao nhận thức về môi trường, từ các hoạt động, các phong trào về môi trường thường xuyên được tổ chức, được các cấp, các ngành quan tâm đông đảo các tầng lớp nhân dân hưởng ứng, qua đó tình hình vệ sinh, môi trường trên địa bàn tỉnh dần dần được cải thiện.

Trong 5 năm qua, nhiều chỉ tiêu về môi trường của Đắk Lắk đạt kết quả khá. Đến 2010 tỷ lệ che phủ rừng đạt 50%, tỷ lệ dân cư được sử dụng nước sạch ở đô thị 95%, nông thôn 700%; xây dựng hệ thống nước thải tại các đô thị loại 3 trở lên đạt 100%, 50% số đô thị loại 4, các khu, cụm công nghiệp, thu gom và xử lý chất thải rắn đạt tiêu chuẩn 80 - 90%, chất thải y tế đạt 100%, chất thải nguy hại đạt 60%; tỷ lệ diện tích rừng được bảo tồn đạt 100%. Thành phố Buôn Ma Thuột có hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt tập trung.

...Bên cạnh những kết quả đạt được, thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, gắn phát triển kinh tế, văn hoá với bảo vệ môi trường ở Đắk Lắk vẫn còn những khuyết điểm, hạn chế: Nhìn chung, kinh tế các vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển chậm so với mặt bằng chung. Thực hiện một số chương trình, chính sách có lúc, có nơi hiệu quả chưa cao; tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số so với bình quân còn cao và công tác xóa đói giảm nghèo còn thiếu bền vững. Công tác đào tạo, ít bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số chưa đáp ứng được yêu cầu. Có lúc, có nơi một bộ phận đồng bào còn bị lợi dụng, có nhưng hành vi vi phạm thiếu tin vào đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước... Một sô công trình, dư án chưa kết hợp chặt chẽ và đồng bộ đề bảo vệ môi trường, rừng một số nơi bị khai thác quá mức, và áp lực mở rộng diện tích đất nông nghiệp rừng nguyên sinh đã và đang bị suy thoái nhanh cả diện tích và chất lượng. Tài nguyên đất, nguồn nước nhiều nơi bị cạn kiệt và nhiễm bẩn, nguồn nước ngầm bị khai thác bừa bãi. Môi trường đô thị và khu tập trung dân cư ở nông thôn nhiều nơi bị ô nhiễm nghiêm trọng.

...Từ thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo chủ trương tăng cường đoàn kết các dân tộc, phát triển kinh tế; văn hoá, xã hội gắn với bảo vệ tài nguyên và môi trường. Tôi xin đề xuất một số giải pháp thực hiện như sau:

Trước hết: Cần phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, tổ chức đa dạng, linh hoạt, phong phú, đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp thông tin, tuyên truyền, giáo dục để cho cán bộ, đảng viên, nhân dân thấy rõ truyền thống vẻ vang của Đảng, của dân tộc, nhằm củng cố vững chắc lòng tin tuyệt đối vào Đảng, vào chế độ. Không mơ hồ mất cảnh giác, chủ động đấu tranh và tự đề kháng với mọi âm mưu, thủ đoạn, lừa phỉnh, xuyên tạc của kẻ thù; giữ vững sự ổn định chính trị, lấy ổn định chính trị làm điểm tựa vững chắc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.

Thứ hai: Đầu tư có hiệu quả chương trình giảm nghèo với các giải pháp đồng bộ. Tiếp tục thực hiện tốt chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo, thực hiện bình đẳng và đoàn kết lương giáo. Thực hiện tốt các chủ trương,. chính sách của Đảng và Nhà nước đối với đông bào dân tộc thiểu số quan tâm đào tạo đội ngũ trí thức người dân tộc thiểu số, mở rộng quy mô trường dân tộc nội trú tỉnh... .

Thứ ba: Các cấp tuyên truyền cho nhân dân để nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường. Ngăn ngừa, hạn chế sự gia tăng ô nhiễm môi trường; khuyến khích nông dân sản xuất tạo ra sản phẩm sạch hơn, hạn chế dùng thuốc trừ sâu, phân hoá học, khuyến khích sử dụng các chế phẩm sinh học, vật liệu không ảnh hưởng đến môi trường; khai thác và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên. Quy hoạch, xây dựng đô thị xanh, sạch, đẹp, gắn kết chặt chẽ giữa việc phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh với bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh. Vận động nhân dân trồng cây phân tán, cây xanh đường phố để cải thiện môi trường sống.

Thứ tư: Không ngừng nâng cao đời sống vật chất tinh thần và văn hoá của nông dân, phát triển kinh tế hài hoà giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng còn nhiều khó khăn. Tiếp tục xác định xây dựng nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ hàng đầu trong quá trình phát triển. Xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, sản xuất hàng hoá lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả, khả năng cạnh tranh cao và sự bền vững của các nguồn nước, đồng thời thích ứng với các tác động có hại của biến đổi khí hậu và giảm thiểu phát thải khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực trên địa bàn tỉnh trước mắt và lâu dài. Từng bước xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sân xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ. Các chương trình nâng cao nhận thức cho người dẫn về biến đổi khí hậu và xây dựng các thói quen hướng tới một xã hội thân thiện với môi trường. Lồng ghép các chiến lược giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu vào các chiến lược và chính sách quốc gia phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững

...Qua thực tiễn lãnh đao, chỉ đạo, điều hành, đảng bộ, chính quyền Đắk Lắk xin kiến nghị với Trung ương:

1 – Để Đắk Lắk nói riêng, các tỉnh Tây Nguyên nói chung có điều kiện phát triển ngang bằng với các địa phương, vùng miền trong toàn quốc thì sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương, Chính phủ qua các cơ chế, chính sách ưu đãi là rất quan trọng và cần thiết. Vì vậy, đề nghị Trung ương nên tiếp tục có những chính sách hỗ vợ nguồn kinh phí đế thực hiện các chương trình dự án, chính sách phục vụ sự phát triển kinh tế vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là các chính sách phát triển nguồn nhân lực là người đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ, chính sách nâng cấp cơ sở hạ tầng...

2- Trong những năm qua, Đắk Lắk là tỉnh có tốc độ phát triển nhanh, thu ngân sách năm 2010 đạt 2.91 0 tỷ đồng. Tuy nhiên, Đắk Lắk vẫn còn là một tỉnh nghèo. Việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tề - xã hội tuy có phát triển nhưng không đồng bộ, chính vì vây Trung ương Chính phủ cần tiếp tục có cơ chế chính sách huy động nguồn vốn đầu tư phát triển, cải tao, nâng cấp để đảm báo hoạt động của các tuyến giao thông. Quốc lộ 14, 14c, 26, 27, . . . và Quốc lộ 29 nối từ Cửa khẩu Đắk Rực (Đắk Lắk) đến Cảng Vũng Rô (Phú Yên); hệ thống đường sắt đi qua đỉa bàn các tỉnh Tây Nguyên với các tỉnh trong toàn quốc; đầu tư, xây dựng khu liên hợp Văn hoá - Thể thao Tây Nguyên; Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên . . .

3- Xây dựng chương trình tồng thể phát triển nông thôn các tỉnh. Tây Nguyên theo Nghị quyết đồng thời xây dưng các cơ chế chính sách ưu đãi thực hiện có hiệu quả Đề án phát triển nông nông thôn mới tại địa bàn các tỉnh Tây Nguyên; bồ sung nguồn vốn để đầu tư phát triển giáo dục mầm non trong vùng đồng bào DTTS; xây dựng và phát triển hệ thống trường dân tộc nội trú, trung tâm đào tạo nghề, nhằm đào tạo có chất lượng đội ngũ cán bộ con em người dân tộc thiểu số....